Jury Duty

Từ khi nhận được giấy của county bắt đi Jury Duty là tôi ... rầu . Hồi còn đi học, thỉnh thoảng tôi cũng nhận được những tấm giấy ... mời ( không chờ đợi ) này nhưng vì là student nên được miễn . Giờ đi làm rồi, không lẽ nại lý do không rành tiếng Anh để ... thoái thác xem ra ... kỳ quá và cũng .... illegal quá dù thực sự tiếng Anh không phải là tiếng mẹ đẻ nên khi tôi dùng tiếng Anh tôi không thấy ... tự tin như khi dùng tiếng Việt . Bên cạnh đó tôi còn một cái lo khác là ... làm sao tôi dám một thân một mình ... lái xe xuống khu downtown . Bình thường, tôi chỉ đi những con đường quen, lạc vào con đường lạ là tôi có cảm giác bị lạc vào khu trận đồ bát quái, huống chi đây lại là khu downtown sầm uất, xe cộ cũng như người đi bộ dập dìu, rất khó lái xe và rất ... dễ bị lạc . Nhưng không lẽ đi Jury Duty mà cũng bắt chồng bỏ làm đi theo ? Tôi đành lên yahoo vẽ bản đồ và định ... liều một chuyến .

Tôi biết khi đi Jury Duty cũng có thể dùng phương tiện di chuyển miễn phí là xe lửa và xe bus . Hồi học highschool thỉnh thoảng tôi cũng đi xe bus nhưng chưa bao giờ đi xe lửa . Đối với tôi, đi xe lửa chẳng khác nào một chuyến ... phiêu du mà tôi ít khi nghĩ tới . Cho nên, tôi không hứng thú gì tới cái option đi xe lửa và xe bus này . Vẽ bản đồ trên yahoo xong, tôi xoay xoay tờ giấy có chỉ dẫn chỗ đậu parking ở downtown và cách đi xe bus, xe lửa . Mắt tôi chợt ... sáng . Cái trạm xe lửa quen quá như thể tôi nhìn thấy "nó" hằng ngày dù chưa bao giờ léo hánh tới . A, thì ra nó là trạm xe lửa ở ngay sát hãng tôi, chỉ cần băng ngang một con đường nhỏ xíu, vắng vẻ là tới, tại sao tôi không đi thử, biết đâu sẽ tiện hơn việc tự lái xe lọ mọ vào khu downtown . Nghĩ thế, tôi tự tin nói với ông xã:

- Thôi, anh khỏi đưa em đi trước cho biết đường . Em tự đi xe lửa được rồi .

Anh nhìn tôi, ngờ vực:

- Đi xe lửa ?

- Chứ sao ? Trạm xe lửa ngay bên hãng em, đi chừng mười mấy phút là tới downtown, sau đó đi xe bus chừng dăm ba block đường là tới tòa .

Nghĩ vậy rồi nhưng trước ngày đi "hầu tòa" tôi vẫn còn dùng dằng nói với người co-worker:

- Lần đầu tiên trong đời, tôi thấy ghét chế độ dân chủ . Họ yêu cầu mình làm những chuyện mà mình không có kinh nghiệm gì, như là ... làm bồi thẩm đoàn ở tòa án .

Người co-worker nhìn tôi ... thông cảm:

- Cứ đi, tới downtown, uống cà phê ngoài ... vỉa hè và đi lòng vòng các cửa tiệm cũng vui . Enjoy một ngày away from work mà được trả lương trước đã, chẳng mấy khi được chọn vào bồi thẩm đoàn đâu mà lo . Nhưng nếu muốn chắc ăn là không được chọn, mình cứ nêu lên ý kiến là "Tôi ghét tội phạm . Tôi muốn nhốt những người tội phạm trong tù mãi mãi" , thế nào họ cũng "thả" cho mình về sớm .

Cách này nghe cũng ... có lý nhưng cũng ... vô lý vì không đúng theo suy nghĩ của tôi . Nếu nói ra với cả tòa như vậy, chắc mấy người xung quanh nghĩ rằng tôi thuộc thành phần ... quá khích trong lối suy nghĩ . Tôi vẫn hy vọng mình không được chọn cho khỏi phiền phức mà không cần phải nói những lời khác với lòng mình .

Thế rồi, hôm sau tôi lên ... xe lửa, làm nghĩa vụ của một người công dân ở xứ sở tự do, dân chủ, không đoán biết được những gì đang ... đợi chờ phía trước .

oOo

Tôi ra khỏi nhà sớm, không đeo nữ trang và cũng cố tình ăn mặc ... xấu xí ( để không bị để ý ở vùng downtown phức tạp), lái xe tới hãng và đậu xe ở parking của hãng . Tôi thích những gì quen thuộc, kể cả cái ... parking dù đậu parking của xe trạm xe lửa tôi khỏi băng qua đường ... đi bộ . Hên quá, tôi vừa tới trạm cũng là lúc chuyến xe lửa thứ nhì trong ngày vừa tới . Cửa mở, tôi đứng bên dưới hỏi người security trên xe:

- Xe này có phải tới downtown không ông ?

Người security gật đầu:

- Đúng rồi .

Tôi leo lên xe . Xe chạy, người security hỏi tôi:

- Lần đầu cô đi xe lửa tới downtown hay sao ?

- Dạ phải . Tôi đi Jury Duty .

Ông security và cả ông police đứng cạnh đó cùng cười:

- Jury Duty, không ... tệ chút nào . Cô sẽ được về sớm hơn là đi làm bình thường nếu như không được chọn vào bồi thẩm đoàn .

Tôi sáng mắt hỏi:

- Thật không ? Tôi cũng ... hy vọng là mình không được chọn vì tôi đâu có kinh nghiệm gì ở tòa á n .

- Ồ, ai cũng vậy mà . Muốn được chọn cũng khó như là trúng số đấy cô ạ . Lo gì ?

Tôi cười, ngồi yên, nghĩ tới chuyện nếu như được thả về sớm, có nên chạy vô hãng làm việc không hay ...

Ngồi một hồi, quan sát xung quanh, tôi mới thấy có thêm hai người nữa ngồi cùng toa với tôi cũng cầm miếng giấy Jury Duty . Tôi yên lòng hơn . Một trong hai người bảo, anh ta đã từng đi tới tòa này rồi nên tôi nhủ bụng, chút nữa xuống xe sẽ theo gót anh ta tới tòa cho khỏi bị lạc .

Đổi xe lửa qua xe bus đi trong downtown, tôi lại thấy thêm vài người nữa cũng cầm tờ giấy Jury Duty . Tôi làm quen và trò chuyện với bà Mỹ . Bà bảo đây là lần thứ năm bà nhận được giấy mời nhưng chưa bao giờ được chọn . Tôi nghĩ việc mình được chọn cũng khó xảy ra nên hết còn lo lắng .

Tới nơi, tôi làm những thủ tục đầu tiên như security scanning khi đi qua cổng, rồi đứng sắp  hàng chờ vào phòng, tôi thấy "con nhỏ" làm chung hãng với tôi cũng trong hàng ngũ ấy và cả tôi với "nó" nhìn nhau phì cười . Được giấy mời, đã là hy hữu ( vì 1 triệu người, họ randomly ( ngẫu nhiên ) chọn ra 2 trăm ngàn người cho mỗi hai năm ), tới nơi lại gặp người quen lại càng hy hữu hơn . Giá như trúng số mà dễ dàng đến tay tôi kiểu này thì ... hay biết mấy . Vào phòng, tôi cùng mọi người nghe cô thư ký tòa án giới thiệu về Jury Duty và ngồi coi phim tài liệu . Phòng có mấy trăm người, cô gọi tên và chia ra từng group, mỗi group chừng cỡ 3, 4, 5 chục người  . Những người cùng group sẽ đi tới cùng một phiên tòa chờ để quan tòa ( judge ) chọn 12 người chính thức vào bồi thẳm đoàn, còn bao nhiêu thì ... được ra về . Có những phiên tòa thực hiện ngay trong khu building này, có những phiên ở tòa án khác . Trong lúc ngồi chờ nghe tên mình, tôi thầm ... mong sao mình đừng bị đi tới tòa khác vì thêm rắc rối đường xá . Tôi không bị đi tới toà khác nhưng lại xui vì phiên tòa tôi tham dự tới ... thứ Hai mới xử . Những người trong group tôi được giao mỗi người một tấm ... thẻ bài có tên judge cũng như địa điểm ( chỗ nào trong khu building to đùng ) của tòa án rồi được cho về . Giống như mấy người trong group, tôi cũng mặt ... chảy dài, nghĩ tới thứ Hai phải đi tiếp mà ngao ngán, chưa bao giờ tôi thấy ... nhớ công việc và nôn nóng được trở về hãng đến vậy nhưng việc đó còn phải đợi tới ... thứ Hai, xem quan tòa có chọn tôi không và nếu được ( hay bị ) chọn tôi cũng cầu mong đó là một phiên xử ngắn chứ tôi nghe đâu có phiên kéo dài cả tuần hay từ tháng này sang tháng khác .

oOo

Nghỉ xong hai ngày weekend, thứ Hai tôi lại khăn gói quả mướp tới tòa . Đã quen chút xíu về đường xá nên tôi ít thấy lo hơn một chút . Vẫn là cảnh cũ, và tôi vẫn đi kịp chuyến xe thứ nhì dù hôm nay 9:00 tôi mới cần có mặt thay vì là 8:30 ở ngày đầu tiên . Đến sớm một chút còn hơn đến trễ . Tới nơi, tôi leo lên tầng lầu thứ 8 như chỉ dẫn trong tấm ... thẻ bài, lại thấy "con nhỏ" làm chung đang ngồi chờ trên băng ghế trước cửa tòa số 47. Chúng tôi lại cùng ... bật cười vì sự trùng hợp ngẫu nhiên này . Đúng là trên đời này không có chuyện gì không thể ... xảy ra .

Tới 9:30 tòa mới thực sự mở cửa mời những bồi thẩm đoàn dự bị vào . Quan tòa là một phụ nữ trẻ, rất xinh đẹp dễ thương . Cô ăn nói nhỏ nhẹ lịch sự và trình bày tóm lượt cái case về car accident và báo cho bồi thẩm đoàn dự bị ( candidate ) biết cả bên nguyên cáo lẫn bên bị cáo đều ... vắng mặt vì lý do sức khỏe . Có tiếng xì xào trong group chúng tôi, hình như ai cũng ... bất mãn . Lý do vắng mặt vì sức khỏe xem ra không ... thuyết phục lắm và chúng tôi cũng không được quan tòa cho biết họ bịnh gì để không bị phân tâm hay thiên vị ( vì bịnh tình của họ khi nghị án ) . Những người là nguyên nhân chính của phiên tòa lại vắng mặt, trong khi chúng tôi khi không chẳng liên quan lại phải đi chầu chực từ ngày nọ tới ngày kia . Hai bên đều có luật sư đại diện . Phiên xử này không phải là criminal case mà là civil case nên sẽ không có tội phạm hay bản án, chỉ là vấn đề bồi thường tài chánh như thế nào . Tôi đỡ lo chứ nghe nói trong mấy criminal case có khi những người tội phạm ... dữ dằn lắm .

Quan tòa  và luật sư hai bên đặt câu hỏi cho bồi thẩm đoàn dự bị nhằm chọn ra những người ... chí công vô tư và không quá mẫn cảm ( sensitive ) để có cách nhìn khách quan trong phiên xử . Tôi cũng ... xí xọn đứng lên nói:

- Năm 2006 tôi cũng bị đụng xe . Con  nhỏ đụng tôi nó hit and run .

Luật sư bên bị cáo hỏi tôi:

- Cô nghĩ sao về chuyện đó ?

Tôi trả lời ( với hy vọng mình sẽ không bị chọn ):

- Tôi rất ghét những kẻ vô trách nhiệm như vậy, cho nên tôi ... đã đuổi theo nó, ghi được bản số xe và sau đó gọi cho cảnh sát . Rốt cuộc con nhỏ đó ngoài chuyện bồi thường tiền sửa xe cho tôi còn bị thêm hai cái ticket của cảnh sát .

Vậy mà ... cuối cùng tôi cũng bị ... dính, là người cuối cùng được gọi tên trong số 12 người chính thức của bồi thẩm đoàn . "Con nhỏ" làm chung không được chọn, nó  nhìn tôi ... khoái chí cười, tôi cũng nhìn nó cười ... méo xẹo .

Nói thật, ngồi nghe hai ông luật sư của hai bên cãi nhau cũng ... hay lắm . Có thêm ông hai ông bác sĩ nữa . Một ông trị bịnh cho người bị đụng xe . Một ông ngược lại, được luật sư bên bị cáo mướn để phản bác cái hồ trị bịnh đó ở từng điểm rất nhỏ nhặt ( như một bịch nước đá đắp lên chỗ đau nhức mà tới 16 đồng ) . Bên nguyên cáo đòi tiền bồi thường là 51 ngàn đô ( con số không nhỏ chút nào ) . Bên bị cáo thì nói bên nguyên cáo cố tình ... làm tiền . Khi trình bày sự việc, hai "vị" luật sư cứ nhìn vào bồi thẩm đoàn mà ... phân trần làm tôi thấy mình và những người khác cũng khá là ... quan trọng .

oOo

Sáng hôm sau, bồi thẩm đoàn vào phòng ... nghị án, tôi cố ý binh vực cho bên nguyên cáo được bồi thường ở mức chính đáng ( tôi biết thế nào là chính đáng vì đã từng bị đụng xe cũng như từng làm việc giấy tờ và thông dịch ở văn phòng chiropractic chuyên trị ... car accidents ) . Cuối cùng, sau khi cộng trừ nhân chia toan tính, bồi thẩm đoàn quyết định mức bồi thường là 12 ngàn đô . Vậy coi  như là đủ công bằng, không ai bị thiệt . Nếu tính theo cách "ăn chia" của văn phòng luật sư VN, luật sư 1/3, văn phòng bác sĩ 1/3, nạn nhân được 1/3 . Nói chung, trong mấy case đụng xe kiểu này, luật sư và bác sĩ là ... có  lợi hơn cả trong khi nạn nhân ( có thể ) là người bị ... bầm dập ( thật sự ) mới được lãnh ngần ấy tiền . Cho nên, tôi mới ... thông cảm với nạn nhân hết mình mà nạn nhân được bồi thường nhiều thì văn phòng bác sĩ, luật sư cũng được nhờ theo tỉ lệ ăn chia .

Bồi thẩm đoàn nghị án xong, trao kết quả cho quan tòa . Quan tòa tuyên đọc . Tôi cứ nghĩ bên nguyên cáo ( cũng là bên nạn nhân của vụ đụng xe ) có thể sẽ ... chống vì mức bồi thường ít hơn nhiều so với mức họ đòi . Ai dè hai bên đều chấp thuận nên mọi chuyện êm xuôi, không rắc rối nữa . Bồi thẩm đoàn cũng thở phào vì sắp được  ra về sau khi đã ... hoàn thành nghĩa vụ của người công dân .

Phiên tòa kết thúc trong hòa bình, quan tòa vào phòng cám ơn chúng tôi và trao cho certificate of serving jury duty cũng như tấm check $86 ủy lạo cho ... ba ngày làm việc . Dù mệt nhưng tôi thật ... vui, không phải vì tấm check mà vì tấm certificate . Tôi không cảm thấy "ghét" jury duty nữa mà ngược lại cảm thấy tự hào vì mình được làm một người công dân và quyền công dân ấy được tôn trọng . Bây giờ, tôi yêu chế độ "dân chủ" ở đất nước này biết mấy ( chỉ mới vài ngày trước tôi còn dùng dằng bảo tôi thấy ... ghét "nó" ) . Ở một khía cạnh nào đó, luật pháp Hoa Kỳ thật công bằng và nghiêm minh vì quan tòa không phải là người quyết định bản án ( nên cũng không thể thao túng tòa án ) mà là bồi thẩm đoàn, những người hết sức ... vô tư khi nghị án ( vì chẳng chút kinh nghiệm cũng chẳng quen biết gì bên nguyên cáo lẫn bên bị cáo ) như chúng tôi .

Trước khi trả chúng tôi trở về với đời sống ... bình thường, quan tòa cho chúng tôi biết nguyên nhân tại sao cả bên nguyên cáo lẫn bên bị cáo đều vắng mặt . Đó là cả hai đều đang bị chứng bịnh thập tử nhất sinh, cancer . Lời quan tòa làm chúng tôi ... speechless . Bà bảo sở dĩ bà không nói cho chúng tôi biết từ đầu vì sợ emotion của chúng tôi ảnh hưởng đến kết quả cuối cùng của phiên tòa .

Thế mới biết, đời sống này ngắn ngủi biết bao, con người dù có tranh giành, được thua, thắng bại, cùng lắm là trăm năm thì cũng về ... chốn cũ ( cát bụi ) mà thôi .

Một lần đi Jury Duty, tôi học được nhiều thứ lắm, kể ra cũng đáng ba ngày lặn lội hết xe lửa rồi xe bus .

tt