MỘT CHUYẾN ĐÒ YÊU...(PHẦN III)

PHẦN III
SỰ BẮT ĐẦU

Tôi sống cùng bà nội và mẹ Tư, người cô ruột của tôi từ khi tôi được mười tháng tuổi. Tôi chỉ biết rằng mình có ba , có má ruột và có cả một đứa em trai. Mà không, nhiều hơn như thế. Mẹ và bà nội thương tôi lắm nhưng lại thương chị gái họ của tôi hơn. Dù cả hai đứa đều được nuôi khi ba mẹ chúng tôi không có bên cạnh. Tôi sớm nhận ra tình thương chênh lệch trong mối thâm tình. Nhưng tôi không có gì để nói dù thỉnh thoảng hai chị em vẫn có nhiều bất hòa. Cuộc sống gia đình không có gì dư giả. Mẹ phải tảo tần nhiều hơn sau ngày giải phóng. Mẹ làm nhiều việc lắm để kiếm tiền nuôi gia đình bốn miệng ăn và còn nuôi cả ba tôi đang trong trại giam ngoài Bắc. Ba tôi đi tù sau ngày tôi chào đời sáu tháng vì là một sĩ quan ngụy. Từ một nhân viên thư ký không quen mấy công việc chợ búa, mẹ đã lao vào học nghề buôn bán. Làm người bán sỉ mối hột vịt lộn, mẹ đã thua lỗ bao lần để học được cách đếm hột vịt từng nắm trên tay bạn hàng như thế nào mà không bị đếm thiếu. Học cách đong gạo thế nào để đừng bị lỗ và đừng thiếu cho người mua. Và học cách làm thế nào để có chuyến thăm nuôi ba tôi nhiều hơn là những lần được cho phép thăm nuôi vì mẹ biết ba của tôi khổ sở như thế nào trong chốn ấy. Và má tôi thì không bao giờ xuất hiện dù chỉ một lần để thăm ba tôi. Tôi yêu ba tôi nhiều lắm, trong trái tim bé nhỏ của tôi luôn chứa đựng một người cha thật hiền , thật đẹp trai, thật tài giỏi. Tôi nghe những điều mà ba ụnội và me tư kể về ba một cách say sưa và tôi ôm ấp một mái gia đình hạnh phúc . Tôi ước mình cũng như chúng bạn có cha có mẹ đưa đón mỗi buổi tan trường, nũng nịu đòi mẹ mua cho một “cây cà lem” trước khi về nhà. Mẹ Tư chỉ đưa đón tôi và chị họ của tôi khi chúng tôi còn học mẫu giáo. Sang đến năm lớp một thì chúng tôi tự đến trường vì mẹ không còn thời gian nữa. Mẹ phải suốt ngày bươn chải ngoài chợ để kiếm miếng ăn. Thế nhưng tuổi thơ kia cũng êm đềm và đầy hạnh phúc. Tôi rất yếu ớt bà vẫn thường nói như vậy .Còn mẹ thì kể khi tôi sanh ra tôi đã là một đứa trẻ sanh thiếu tháng . tôi chỉ mới tám tháng tuổi thôi là đã đòi ra khỏi bụng mẹ và yếu ớt như cọng bún thiêu. Khi ấy, ba tôi đang đóng trong đồn cách xa bệnh viện nơi má sanh tôi. Khi nghe má báo tin đã sanh con trai . Ba mừng vui khôn tả , đã không chờ cho lính dẹp đường mà vội cùng tài xế riêng lao về phía bệnh viện. Những làn đạn phục kích tấn công và người tài xế ấy đã chết thay ba , còn ba phải lao xuống ruộng và khó khăn lắm mới có thể về bệnh viện trong dáng điệu tồi tệ. Má tôi vẫn chưa sanh, bà nội vẫn trách má tôi mãi về điều ấy. Còn tôi , lại rất thương người tài xế của ba, ông đáng ra không phải chết như vậy. Tôi hỏi bà về ông ta và gia đình ông ta. Người ấy là một người lính tuổi đời còn rất trẻ chỉ mới hai mươi ba, chưa lập gia đình. Bà nội nói:

Má con đã gây nghiệp khi con chào đời, thắng lính đó bị bắn chết oan ức vá tức tửi quá. Tuy nhà mình đã đền một ít tiền và hết lời xin lỗi, người ta cũng đã không dám nói gì nhưng nội biết nhà mình nợ người ta một mạng người. Nghiệp chướng nặng lắm.

Mãi đến ngày hôm sau má mới sanh tôi, và tôi là một đứa con gái. Tôi không biết lúc đó ba nghĩ gì, ba tôi cảm nhận ra sao… nhưng tôi thú thật giờ đây tôi rất buồn vì sự ra đời của tôi làm cho một người thiệt mạng. Ngay đêm đầu tiên trong ngày tôi chào đời, má tôi ngủ quên không hay tôi bị làm mệt, nghẹt thở và người kê miệng hút từng hơi mạnh vào mũi tôi, miệng tôi hô hấp cho tôi là ba của tôi. “Ba chưa bao giờ ghét hay xem con thấp kém khi tôi là con gái mà ngược lại ba đã thương con nhiều lắm ‘’, ba nói. Là vợ một Đại úy, là mẹ của một đứa con sắp ra đời nhưng má lại thờ ơ nhiều lắm. Má không hề sắm cho tôi một bộ đồ nào cả cho mãi đến lúc sanh tôi ra. Tôi không có quần áo để mặc và đã mặc đồ ở bệnh viện như những đứa trẻ con nhà nghèo hay đại loại.

Nhà chú Mười tôi ở Cần Thơ, từ nhà chú đến bệnh viện nơi tôi sanh ra không bao xa. Chú là lính thủy quân lục chiến. Nghe tin má tôi sanh. Chú thím tôi vội thu xếp vào thăm, nhìn thấy tôi ngay phút đầu chú nói tôi thương tôi nhiều lắm và cả thím nữa. Chú Thím thật ái ngại khi thấy tôi mặc quần áo bệnh viện mà không hề có thêm một bộ đồ nào khác, nên họ chạy về nhà mang một ít quần áo còn mới của các con mình sang cho tôi mặc, và cũng chạy lên báo cho bà nội và mẹ tư . Bà nội và mẹ tư đã xuống thăm má con tôi cùng với nhiều quần áo. Từ quần áo , vớ , mũ , găng tay, khăn , mền , mùng chụp của tôi mẹ tư đều sắm toàn màu hồng phấn ngọt ngào.

Ông nội tôi giận ba tôi nhiều lắm đã gấp gáp tiếp tục cuộc hôn nhân mới khi chưa giải quyết xong cuộc hôn nhân cũ cùng má lớn. Ông nội khó lắm, ông nội luôn muốn mọi việc rõ ràng nên nhiều lần bắt ba tôi đi tìm Má Thảo và vẫn hay nói lỗi tại ba tôi . Mọi người trong nhà sợ ông nội tôi lắm. Ông rất nghiêm với mọi người. Ba im lặng không nói một lời đính chính nào cùng gia đình vì sao? Vì sao ba phải mất đi vợ và hai đứa con cưng một cách bất ngờ cùng toàn bộ tiền bạc của mình. Vì sao ba tôi đã đi tìm kiếm Má Thảo trong thời gian hai năm để cố nghe lời giải thích, nhưng Má Thảo vẫn bặt tin. Ba gặp má khi đem dân vào ấp chiến lược. Má đã yêu ba ngay từ phút giây đầu vì ba rất đẹp trai và hào hoa phong nhã. Một đại úy có tài và dễ thân thiện….Má đã đi theo ba dù ba đã cho má biết về hoàn cảnh gia đình của mình đã từng có vợ và hai con nhỏ hiện chưa rõ ở đâu , có thể quay trở về bất cứ lúc nào. Má vẫn chấp nhận. Rồi tin chú Uùt tử trận vì bị thủy lôi làm đắm tàu làm cho gia đình lắng việc của ba và má tôi. Rồi ông nội mất khi chưa hề biết mặt tôi .

Ngày loạn lạc má bồng tôi trở về quê ngoại ở Tiền giang, còn chú của tôi cùng gia đình mình rời quê hương như bao nhiêu người khác. Mẹ Tư có tên trong danh sách nhân viên đi tản cư, nhưng vì bà nội không muốn rời Việt nam vì ba tôi vẫn chưa có tin gì về cho gia đình. Người này đợi người kia cứ thế mà đợi cho đến ngày giải phóng hoàn toàn. Theo lời động viên của chính quyền mới , ba tôi đã đi đầu thú để nhận sự khoan hồng của nhà nước. Trước ngày ba đi, ba mua sáu hộp sữa cho tôi và nói với tôi rằng :
“Con ráng uống sữa cho mau lớn , con uống chưa hết sữa ba mua cho là ba đã về lại bên con rồi, cho ba mượn cái khăn quấn mình này của con nhe. Ba sẽ mang nó theo cho đỡ nhớ con.”
Mười ngày đã trôi qua mà bóng dáng ba tôi vẫn ở phương trời nào. Mẹ tôi và bà nội bắt đầu lo lắng. Mẹ Tư đi hỏi thăm chính quyền, người ta nói:
‘’Không phải mười ngày học tập cải tạo, mà là mười ngày đường đi đến nơi cải tạo. Còn số năm cải tạo sẽ được tính xem có nợ máu với nhân dân nhiều không và tùy vào chức vụ mà ba tôi từng đảm nhận……..”

Mẹ Tư trở về với tâm trạng hụt hẩng vô cùng, cái gia đình bé nhỏ này rồi sẽ ra sao? Mẹ sẽ làm gì để sống.Cô tôi thì theo chồng và sống dưới Hà Tiên. Chú và gia đình của chú tôi thì không tin tức không biết sống chết ra sao? Ba tôi thì không biết bao giờ mới được tha. Mẹ Tư hiểu ra rằng mẹ phải có ý chí hơn, nhiều nghị lực hơn để đối đầu cùng số phận. Cuộc sống chật vật hơn và phải luôn đối phó với cuộc sống. Mỗi một ngày đi chợ cũng có người dòm ngó cái giỏ đi chợ xem mua những thức ăn gì? Dọn mâm cơm ra chưa ăn cũng có người ghé ngang hỏi thăm xem có ngon miệng không? Thức ăn gồm những gì ? Người ta quan tâm nên thường tới lui thăm hỏi xem có phải chú vượt biên không? Nhất cử nhất động đều được sự ân cần chăm sóc…Và họ muốn gia đình xác nhận về sự sống còn của chú. Mẹ Tư và bà nội cương quyết ghi nhận là mất liên lạc chứ không ghi nhận chú thím tôi chết. Lúc đó bên cạnh mẹ Tư chỉ có mình Thủy, cô em họ của tôi và là con gái lớn của chú thím bỏ xót lại khi lên thăm nhà lần cuối và không kịp quay lại đón con cùng đi. Khi tôi mười tháng tuổi, vì lý do sanh em tôi nên không tiện chăm sóc cho tôi, Má mang tôi lên giao cho bà nội và Mẹ Tư. Thế nhưng cũng kể từ đó má đã hoàn toàn không còn ý định muốn đón tôi về trở lại ….

Những ngày tiếp theo mẹ còn khó khăn hơn, vất vả hơn. Bao lần người ta đến vận động gia đình đi lên kinh tế mới. Vận động nhẹ nhàng, vận động triệt để. Nhưng bà và mẹ Tư nhất quyết bám trụ lại. Ngôi nhà đó không chỉ là ngôi nhà, nó là kỷ niệm cuối cùng của ông nội, ông vất vả lắm mới gầy dựng nên, nó còn là nơi để mọi người tìm về. Bà nội sợ mất nó rồi mai kia khó gặp lại nhau. Mẹ nói với bà nội:’’Nếu cùng đường thì có lẽ con sẽ thuốc chết cả nhà chứ không đi đâu theo ai cả.” Bà nội cũng đồng ý nếu điều đó đến. Tôi sắp đến tuổi đi học mà người ta vẫn chưa cho tôi được nhập hộ khẩu thường trú, dù mẹ Tư đã nhiều lần xin. Chú Quang công an khu vực hay tới nhà chơi, lúc đầu vì công việc, nhiệm vụ, chú khó khăn lắm. Nhưng rồi dần dà chú cũng nhận ra cái gia đình bé nhỏ kia thật là đơn chiếc và cần có một sự giúp đỡ, cũng từ đó mà chú đã giúp nhiều việc cho gia đình tôi, chú giúp một cách vô điều kiện. Cũng nhờ nhiều lần xin và lý do má tôi đã lập gia đình khác mang con lên giao bên nội, ba thì đi học tập cải tạo nên tôi cần có bà và mẹ Tư nuôi dưỡng, chòm xóm cũng phụ góp ý góp lời nên cuối cùng tôi cũng được nhập hộ khẩu.

Gia đình tôi nằm trong khu cư xá hỏa xa, một xóm bình dân, tuy có vài hộ phức tạp vì thời cuộc nhưng họ lại là những con người có tấm lòng nhiều lắm. Khi tôi lên năm tuổi, tôi là một cô bé hoạt bát, lanh lợi, đáng yêu cho bất kỳ ai gặp. So với chúng bạn đồng trang lứa lúc đó tôi như bông hoa biết cười. Mẹ dạy tôi nhiều bài hát, nhiều bài thơ ngụ ngôn mà bây giờ tôi vẫn nhớ.

Con quạ với con chồn
Con quạ đậu trên cây cao
Miệng ngậm bánh sữa tha đâu mới về
Bắt hơi chồn đến gần kề
Muốn ăn bánh sữa cà kê phỉnh rằng
Quạ ơi cụ tốt ai bằng
Láng ô lông lá dịu dàng hình dung
Tiếng cụ kêu cũng tốt hung
Phải cụ kêu thử vô cùng êm tai
Tiếng trong lông tốt gồm hai
Quạ thì chỉ cụ mấy ai sánh bằng
Quạ nghe lời phỉnh mừng thay
Cất tiếng kêu lớn bánh rày rớt đi
Con chồn được bánh lại khi
Quạ ơi mày chớ nghe chi lời sằn
Lỡ lầm mày phải nhập tâm
Tao ăn bánh sữa để làm gương cho
Hụt ăn vì tiếng chuốt trao
Quạ thề lần khác thì tao không lầm

Cô bán sữa với cái bình sữa

Có cô bán sữa nghèo nàn
Đội sữa đi bán dọc đàng nghĩ suy
Gặp chầu ta bán sữa đi
Trứng gà có trống mua thì một trăm
Mau hơn làm ruộng nuôi tằm
Aáp vài mươi bữa được năm ổ gà
Giữ đừng chồn bắt diều tha
Năm tháng gà trọng giá là trăm quan
Vốn liếng chừng đó bộn bàng
Mua heo nuôi thúc cho ăn mai chiều
Heo lớn bán đặng tiền nhiều
Mua bò để giống đi theo giữ gìn
Có phúc bò giống đẻ sinh
Tam niên ngũ mã tiền nghìn như chơi
Sang giàu mặc sức đua bơi
Giàu trong nô tỷ ra thời công khanh
Bụng mừng quýnh cẳng nhẩy quanh
Sẩy chân té đổ cái bình sữa đi
Vốn liếng mất hết sầu bi
Về nhà chẳng biết phương chi chữa mình
Nói trước chi bằng làm thinh
Trong tay sẵn của mặc tình liệu toan.

Những tuồng tích lịch sử : Thái hậu Dương Vân Nga, Nhị kiều tướng quân, đặc biệt là Tiếng trống Mê Linh tôi và em tôi cùng một số đứa trong xóm thuộc lòng vanh vách nhiều đoạn trong vở tuồng. Mình tôi cũng có thể đóng nhiều vai trong các đoạn vì vậy mà hễ tôi đi ra là lúc nào cũng bị các cô , các bác níu kéo lại buộc phải hát cho họ nghe cái đoạn này , đoạn nọ rồi mới cho tôi đi. Sau khi hát xong lúc nào tôi cũng nhận được một tràng pháo tay giòn giả và bánh kẹo để ăn. Chúng tôi có hẳn một nhóm thân thuộc để đóng tuồng. Đạo cụ là những cái khăn, những cái mền, những tán lá chuối làm mũ mão, và có cả một cây son của một đứa trong xóm ủng hộ đoàn hát. Đoàn hát có bán vé hẳn hòi, người lớn mua vé bằng tiền, con nít mua vé bằng que kem , bằng những tờ vé số đã xổ rồi, bằng dây thun …và có người soát vé vô cửa. Chúng tôi thường tụ tập vào nhà của Bà Ba số một, gọi theo số nhà bà, để hát tuồng, bà quí chúng tôi lắm. Nhà nghèo, nền đất nhưng được cái là rộng nên sức chứa khán giả xem khá đông. Mỗi một câu hò, một một câu xuống vọng cổ đều được reo hò vang dậy . Bọn tôi mê chơi lắm nên thỉnh thoảng bị bà nội xách roi mây đi tìm. Nếu bình thường thấy nội là chạy về nhà ngay theo đường tắt và chui xuống dưới gầm giường trốn bà nội. Đôi khi trốn lâu quá lại ngủ thiếp lúc nào không hay, mãi khi tỉnh giấc thì đói bụng lắm. Bà nội không la hay giận lâu. Bà chỉ cười mà mắng yêu : ‘’mồ tổ cha bây, trốn rồi ngủ luôn ở dưới gầm giường hả? Có bị muỗi chích không? Aên cơm đi bà chừa phần cho tụi con đó. Aên đi rồi đi tắm , học bài không thôi mẹ bây về là ăn roi mây đó .”
Còn nếu như đang hát tuồng thì lập tức bà Ba mang tụi tôi đi dấu theo chuông báo động từ đầu xóm chạy vô cho hay khi vừa thấy bà nội đi vào. Vì vậy khi bà nội vô tới nhà bà Ba thì nhà im lặng như không có ai. Nhưng nội biết cả bọn trốn hết rồi. Bà nội nhắn bà Ba kêu xấp nhỏ về. Khi có lời nhắn đó đồng nghĩa với việc bà nội muốn chúng về ngay, thế là buổi hát tạm hoãn. Chúng tôi phải ngưng cuộc chơi ngay về nhà không chậm trễ.

Lớn thêm một tuổi, vào lớp một, hai chị em bắt đầu được mẹ phân công công việc gia đình cho làm. Vì mẹ bận lắm, ngoài việc buôn bán ngoài chợ, mẹ còn phải làm thêm công việc khác trong tổ hợp. Đó là nghề làm chổi ny lông. Từng mũi kim được mẹ đan móc khéo léo thành cây chổi xinh xắn. Lúc đầu khó lắm , người ta không cho mang chỉ ny lông về nhà để làm, mà buộc các nhân viên phải đến nơi làm việc, mỗi ngày làm mấy tiếng, và phải cố gắng lắm mới một mình làm xong vài cây chổi trong một ngày. Mẹ phải ngưng buôn bán nhiều hôm để làm công việc đó, vì cái gia đình nhỏ nhoi này. Mẹ làm nhân viên thì sẽ được mua hàng nhu yếu phẩm theo chế độ, được hưởng vài ưu đãi trong cái đổi mới của chính sách. Việc thăm nuôi của ba tôi cũng đỡ hơn một chút, tổ trưởng , tổ phóù cũng đỡ phải mất công tới lui thăm viếng sớm hôm. Những phần bánh mì tổ, gạo , sữa đường, xà bông, …mua được ở hợp tác xã đều phải chia làm ba phần : một phần dành cho ba tôi, một phần dành cho má tôi, còn một phần ít ỏi dành cho gia đình bốn người. Bà nội phải bán thêm bánh kẹo, trái cây, bán thêm rượu, bán thêm cơm rượu … để kiếm thêm tiền chợ. Bà nội khéo tay lắm nên các món bà làm đều được nhiều người thích ăn. Nên vì thế mà thu nhập cũng có phần dễ thở. Một thời gian ngắn, tổ hợp phát triển, ngành làm chổi phổ biến hơn, mẹ đã là một nhân viên giỏi, nên được lãnh chỉ về nhà để làm. Mẹ lãnh chỉ về nhiều hơn dạy lại một số người trong xo’m móc và trả tiền công cho họ. Bà cũng phụ mẹ và hai chị em tôi cũng hăng hái tham gia làm những việc lặt vặt như cắt chổi trước khi bà mang ra đánh tơi từng cọng ny lông hoàn tất sản phẩm. Phụ dán tên mẹ vào từng cây chổi, phụ bà những việc lặt vặt trong nhà. Mẹ chia công việc cho từng đứa và có bảng ghi công khi làm xong công việc. Bọn tôi ít đi chơi hơn vì không có nhiều thời gian nữa, và để có thời gian chơi đùa thì phải làm xong công việc trước. Chúng tôi kéo mấy đứa bạn trong xóm tới phụ mình. Cứ thế từng năm trôi qua, chúng tôi và những đứa trong xóm vừa có công việc vừa có thời gian nô đùa hát hò, chơi năm mười, chơi đánh banh đũa, chơi bỏ quan, chơi làm nhà chòi, nhẩy dây, óc tán, chơi u ….những trò chơi lành mạnh và tốt cho sức khỏe. Những lần xếp hàng mua gạo tổ, mua từng chai xá xị để mang ra ngoài bán lại. Mọi thứ đều phải mua ở hợp tác xã và cũng không ít lần có hàng hóa mà không thể mua vì hàng hoá đã được tuôn ra ngoài bán lại với giá cao hơn……Tất cả như vẫn còn mới đây.

Lớn rồi mọi cái khác trước nhiều hơn, giờ đây khi xong việc bọn tôi biết xin phép bà nội đi chơi và đi chơi có giờ có giấc chứ không như trước đây nữa. Mẹ xếp lịch học tập cho hai đứa . Thủy, em họ tôi lớn tuổi hơn , đi học trước tôi, nên Thủy sẽ chỉ bài cho tôi khi đến giờ học mà mẹ chưa đi bán về. Sau đó Thủy tự học những bài khó sẽ đợi mẹ về giảng cho Thủy. Mẹ khó lắm từng bài học đều bắt bọn tôi học kỹ, chữ viết phải nắn nót, và điều mẹ lo sợ nhất là chúng tôi quên nguồn quên cội nên mẹ luôn kể chuyện xưa tích cũ . Những vị tướng tài trong lịch sử qua câu chuyện mỗi ngày khi có thời gian mẹ bên con. Mẹ dạy đi dạy lại con cái phải có tổ tiên ông bà. Trật tự gia đình có lớn có bé, có trước có sau. “CÔNG CHA NHƯ NÚI THÁI SƠN, NGHĨA MẸ NHƯ NƯỚC TRONG NGUỒN CHẢY RA. MỘT LÒNG THỜ MẸ KÍNH CHA, CHO TRÒN CHỮ HIẾU MỚI LÀ ĐẠO CON.”Mỗi một câu người lớn hỏi trẻ em khi trả lời đều phải có chữ dạ. Mỗi một lời tiếng nói phải đàng hoàng. Chơi với bạn phải biết học cái tốt của bạn…Mọi thứ hai chị em đều thủ thỉ nói cho mẹ nghe, mỗi ngày vô lớp cô giáo dạy cái gì, rầy la ra sao, bạn nào bị phạt đều mách lại cho mẹ nghe hết. Mẹ lắng nghe và chỉ dẫn bọn tôi từng chút một.

Thỉnh thoảng má tôi và em trai tôi từ dưới quê lên thăm tôi, lần nào cũng vậy, mẹ Tư và bà nội lại lăng xăng gom tiền, gom các thứ vật dụng cho má. Bà sợ ở quê thiếu thốn từng chút một. Bà và mẹ không dám xài dầu hôi nhiều, hà tiện lắm còn bỏ tiền ra mua những phần nhu yếu phẩm của những người túng tiền đem bán để cho má tôi. Má muốn bán buôn cái gì bà nội và mẹ đều cố gắng giúp. Má muốn bán bánh kẹp giống bà, mẹ đi lấy hàng cho má bán nhưng rồi lần nào cũng cụt vốn. Má muốn nuôi vịt, bà và mẹ lại đi mua vịt giống đưa cho má…tôi nhìn thấy tất cả những điều đó. Mỗi lần má lên thăm bà và mẹ đều khuyên má lên thành phố sống để có mẹ có con nhưng má tôi từ chối. Hàng xóm lời ra tiếng vào về má nhưng gia đình vẫn tin má tôi. Tôi vẫn nhớ má, nhưng lần nào cũng vậy, má vội vả lên và chỉ lưu lại vài tiếng rồi ra về. Má chỉ nói vài lời cùng bà nội và mẹ Tư, ít khi nhìn hay quan sát tôi. Má tắm cho em trai tôi, tôi nhìn má, tôi đến bên cạnh má đợi chờ má tắm nhưng chưa lần nào má chăm sóc đến tôi như đang chăm sóc cho em trai tôi. Tôi ganh tỵ hay cảm thấy điều gì mà bật khóc chạy đi tìm mẹ:’’ mẹ ơi! Mẹ tắm cho con đi’’, Má thản nhiên dắt em tôi đi chơi khi tiếng khóc của tôi còn chưa dứt. Nhiều lần như thế, tôi không khóc nữa nhưng hình ảnh má mờ nhạt và tình mẹ con thêm phần xa cách dù gần trong gang tấc.

Mỗi sáng mua bánh mì tổ, bà nội đều đem cất lại, bọn tôi thích ăn lắm nhưng nhớ lời bà nội dặn phải để dành cho mẹ mang đi cho ba tôi, chúng tôi lại đem cất. Mỗi ngày nấu cơm dư một chút để phơi khô cho ba tôi. Từng chút chi tiêu trong gia đình đều được nhắc nhở phải hà tiện. Thế nhưng rất nhiều thứ mẹ Tư mang về ở chợ khi bán đắt hàng. So với bạn đồng trang lứa chúng tôi hơn hẳn về nhiều mặt. Cứ mỗi quý , mẹ lại cụ bị nhiều thứ để mang đi thăm ba tôi. Mẹ phải nghỉ bán mấy ngày trước đó để làm từng cái bánh chà lam. Một loại bánh đầy đủ chất dinh dưỡng gốm có mè đen, sữa, đường, đậu phộng, gừng, bột. Tất cả phải trãi qua nhiều công đoạn để làm sao cho nhìn bên ngoài chỉ thấy nó là một loại bánh như kẹo ú bình thường, chỉ có đến khi ăn nó mới biết là một miếng kẹo nhỏ có thật nhiều vị , nhiều chất như thế nào. Còn cơm khô, không ai cho mang cơm khô vào thăm tù, vì sợ có lương thực người ta sẽ trốn trại, mẹ phải suy tính làm cơm khô thành cốm . Từng miếng cốm thơm ngon sau khi bẻ ra trong đó lại chứa từng bịch ny long thật nhỏ đựng cơm khô còn nguyên hình nguyên dạng. Từng miếng tốp mở được mẹ thắng khéo léo để thêm chút phẩm màu trở thành một món ăn. Từng bịt đường cát được mẹ vắt chanh vào để khô quánh lại thành kẹo. Từng miếng thịt heo kho khô ngon lành thật cay để ba tôi có thể ăn ngon miệng và nhờ chất nóng đó chống lại cái rét buốt ngoài Bắc. Từng gói thuốc rê được kín đáo nhét chút đỉnh tiền để ba tôi có thể phòng thân. Những bao gạo nho nhỏ được đem dấu ở trong rừng nơi mà các bác , các chú sẽ đi làm ngang qua được thông qua tin nhắn từ miệng những đứa trẻ khi ba chúng ôm hôn :’’mẹ nói có hai mươi kilogram gạo dấu ở chỗ cũ. Chỉ một tin nhắn nhỏ vào tai ba và mọi người trong tổ lao động sẽ nghĩ cách chia nhau mang vào trại. Những lần mẹ và các cô giả bệnh, hay lấy lý do nước lũ chưa thể về để nán lại nơi đó vài hôm. Họ cùng nhau trổ tài nấu cơm để cho chồng mình ít ra cũng có một hai bữa cơm thay vì phải ăn cơm độn khoai, hay sắn, hay những con gì bắt được trong quá trình đi làm việc. Mọi cái đều suy tính, đều dùng đến mưu chước để có thể qua mặt cán bộ. Nhất nhất từng món đồ đem gởi đều phải được rút kinh nghiệm mà gia tăng thêm dinh dưỡng và mỗi món ăn đều phải mang và chứa đựng nhiều ý nghĩa bên trong. Từng món đồ đều được kiểm soát nghiêm ngặt, chỉ cần món đó bị phát hiện thì chuyến thăm nuôi đó kể như công toi và chẳng những thế mà còn bị phạt không được thăm nuôi chuyến sau. Và mẹ đã làm bao nhiêu lần không sai phạm. Tôi thuộc lòng từng món và luôn theo bên cạnh khi mẹ làm. Tôi gật gà gật gù mà vẫn không đi ngủ chỉ vì muốn nhắn cùng ba tôi là tôi có góp công vô đó gởi cho ba, ba mau về với con. Mẹ phải chạy thêm để có những chuyến thăm nuôi nhiều hơn trong một năm, lần nào cũng phải mất vài ngày mới trở về nhưng mẹ không hề than một tiếng. Từ trại này đến trại kia suốt từ Bắc vào Nam. Mẹ đã đi thăm ba tôi đều đặn như thế đó. Mẹ của tôi là thế đấy.

Hôm nay nhà có khách đó là một người đàn ông xa lạ, ông ta tìm đến nhà tôi, ông ấy muốn gặp đại úy Long. Bà nội lo lắm, vì trông ông ta có vẻ là cán bộ cao cấp. Còn tôi thấy ông ta chẳng có gì lạ. Oâng nhìn bà nội lâu lắm, và bắt đầu câu chuyện.
Con là cán bộ, nhưng bác đừng lo lắng vì con đến đây hoàn toàn với thiện ý . Anh Long là người ơn của con. Con đã tìm gia đình mình lâu lắm rồi cho mãi đến bây giờ mới có địa chỉ. Con muốn trả ơn cứu mạng của anh…..ông ta nhắc tới câu chuyện ông ta bị bắt và bị xử bắn. Một sự tình cờ nào đó ba tôi là người làm việc đó và họ đã quen. Lúc nói chuyện cùng anh Long trong tù, con không biết ảnh là đại úy, con chỉ tưởng anh Long là lính lát, anh bình dân và dễ gần gủi lắm. Mà lúc đó con không phải là một cán bộ cách mạng gì ghê gớm. Chỉ là một người dân bình thường, tuổi trẻ ham vui và táo bạo tham gia cách mạng chưa có ý thức. Con bị bắt và bị xử oan đó. Lúc đó vợ con đang mang thai sắp tới ngày sinh. Con nói với anh đều đó, và nhờ anh báo lại với vợ con nếu con chết. Con chưa kịp đặt tên cho con của mình. Ngày dẫn con đi, anh đã tha. Anh nói tu tỉnh lại về lo cho vợ cho con, tôi cũng có vợ gần đến ngày sanh, tha anh vì anh vô tội và cũng vì muốn tích đức cho con mình. Anh ấy tha con thật đó bác, trước khi chạy đi con có hỏi tên anh là gì ? anh nói thật tên ảnh cho con nghe. Sau đó, con gặp một người cách mạng thuyết phục con tham gia kháng chiến, và đưa con đi. Có lần con nhận thông tin về ảnh và biết anh Long là sĩ quan chứ không là lính như con nghĩ. Và cho đến mãi ngày hoà bình, con không dám nói đều này cùng ai, con chỉ biết cố tìm anh để giúp anh, trả ơn anh, với địa vị bây giờ anh có thể giúp đỡ gia đình nếu gia đình cần sự giúp đỡ… Câu chuyện ông ta kể làm gia đình băn khoăn lắm vì ba tôi không hề nói một lần nào về điều ấy. Bà nội càng lo hơn vì sợ đó là một cái bẫy. Nội nói: “cảm ơn anh, nhưng gia đình tôi không có cần gì hết. Hơn nữa nó đi học tập cải tạo theo đúng chính sách nhà nước rồi và gia đình rất tốt”. Nhiều lần ông ta tới tìm để mong giúp gia đình nhưng điều bị bà và mẹ Tư từ chối . Thỉnh thoảng ghé và lần nào ông ta cũng xách theo vài thứ có khi nguyên một con cá bự, có khi là gạo, có khi là nước mắm biếu gia đình như một lời cảm ơn. Bà nội và mẹ Tư từ chối nhiều lần.

____________HẾT PHẦN III ___________

Trang Chính
Văn | Thơ | Nhạc | Tác Giả