Về Dưới Hiên Xưa

"Nhỏ người tỉnh lẻ lên Sài Gòn học. Tôi quen Nhỏ vì chúng tôi gần trong cư xá trên đường Phan Thanh Giản, Sài Gòn. Từ lầu hai tôi nhìn xéo về hướng bên trái thấy cửa sổ nhà Nhỏ với ánh đèn neon. Tôi thương Nhỏ và tương tư ánh đèn của Nhỏ. Khi đèn tắt là giờ chúng tôi đi ngủ. Riết rồi ánh đèn phòng tôi và phòng nhỏ như một thần giao cách cảm, hay là trong diễn nghiã kỷ thuật thì người thợ điện nào đó đã gắn chung một contact điện giữa hai phòng chúng tôi. Khi Nhỏ về quê thăm cha mẹ thì đèn phòng tôi cô đơn, cô đơn, cô đơn lạ thường."

Tôi mượn Nhỏ dấu ái riêng tôi để mở bài viết này. Theo thứ tự thời gian, phần đầu là phần giới thiệu thi tập "Về Dưới Hiên Xưa" (VDHX) của Song Vinh (SV). Một số những bài thơ trong thi tập này được nhiều nhạc sĩ phổ nhạc trong CD "Thơm Ngát Đời Sau" (TNDS) sẽ được gởi đến các bạn trong phần kế tiếp.

Thi tập VDHX dầy độ 140 trang cũng là tựa đề một bài thơ của SV, với những dòng tâm sự gởi gấm:

"Từ đêm về lại phố buồn
Vạc lòng trải lại chiếu giường xa xăm
Xích vô chừa đủ chổ nằm ...
Mù cơn gió loạn buồn căm căm về ..."

Rồi nỗi buồn vơi gặm nhấm tâm hồn, ba năm quen biết nhau tình gần mà ngỡ như quá xa:

"... Buồn ơi, buồn rộng buồn dài
Ba năm chưa dám thở dài một giây
Nhỏ ơi, từ dạo về đây
Một tuần đếm đủ bảy ngày nhớ nhung"

Hay bài thơ "Thoáng Suy Tư", SV trải lòng với nỗi nhớ dáng Nhỏ lãng đãng trong tâm trí:

"...Nhìn em thả bước lênh đênh
Khi không mà chợt thấy thèm nhớ nhung
Em đi yểu điệu vô cùng
Hai bàn tay khóa cả vùng gió bay"

Tôi đọc thơ SV để hiểu hơn đối tượng Nhỏ của anh rất thi vị trong những bài lục bát của người thi sĩ lãng mạn mang niềm nhung nhớ về Nhỏ rất gần gủi với dĩ vãng của SV. Tôi để ý đến kỷ thuật dùng chữ của SV thật rỏ nét, đậm nghĩa như những từ ngữ "thèm" hay "khóa" mà tôi rất thích.

Tôi say mê đọc tiếp bài thơ tình "Chiều Bên Cư Xá ", một sự chờ đợi về Nhỏ của SV:

"...Chiều bên cư xá băn khoăn,
Gối thơ nằm đợi bóng trăng nhân tình,
Chiều bên cư xá lặng thinh,
Cầm cây bút mãi vẽ hình em yêu ..."

Hình ảnh người yêu vẫn chưa nguôi khi cơn mưa chợt đến, bóng dáng người yêu chợt về, hãy nghe trong bài lục bát "Này em chỉ có vậy thôi":

"Đêm đi tăm tối cõi bờ,
Ta quay gót nhỏ về chờ phố xưa,
Vàng đèn vắng đêm mưa,
Ánh sao le lói dáng chưa xóa nhòa"

Khi tình yêu hôm đầu bỡ ngỡ, người thi sĩ bỗng bâng khuâng nỗi lòng, ngô nghê lời nói trong bài "Tặng Em":

"...Em có nhớ hôm nào mình gặp gỡ,
Môi em cười làm bỡ ngỡ lời thơ,
Bước em đi vùng tuổi nhớ chợt về,
Câu em hỏi ngô nghê ta nói"

Trong bài thơ "Em, Anh và Tình Yêu" SV cho thấy tình yêu của anh và Nhỏ qua một chút nhẹ nhàng, một chút gì dễ thương như sau:

"Em nằm ngủ đẹp như tiên,
Tay co tay duỗi ưu phiền rời xa,
Nắng trưa lấp ló sau nhà,
Nắng không ra mắt bởi là thương em..."

Thi tập VDHX hình bià màu vàng nhạt trang nhã, bìa trước có bức tranh người phụ nữ bán thân, bìa sau có phần giới thiệu của thi sĩ Luân Hoán. SV cho biết anh tên thật là Ngô Gia Thành, sinh tại Sài Gòn. Anh hiện làm việc tại thành phố Raleigh, North Carolina. Anh làm thơ và viết văn xuôi đăng trên nhiều tạp chí và báo chí Việt ngữ tại Mỹ. Có lẽ công trình ít nhiều có liên quan đến khía cạnh điện toán quen thuộc của anh là anh xây dựng và điều hành trang website cho anh Luân Hoán. Ngoài ra SV cùng bạn hữu đã điều hành một tờ báo online văn học mang tên Văn Nghệ Ngàn Phương. Đọc thơ văn SV người thấy rõ hai chủ đề nổi bật ấp ủ hồn thơ của anh. Đó là tình yêu người tình bé nhỏ và tình mẫu tử bao la SV tôn thờ. Là con người ai cũng có một người mẹ tuy vậy có người kín đáo ít nhắc nhở mẹ mình trong thơ văn. Nhưng với SV tình mẫu tử đậm đà dâng cao trong hồn thơ lai láng của anh, anh biểu lộ trung thực, dạt dào của ý nghỉ của mình mà người đọc không chút hoài nghi. Hãy lắng nghe SV thố lộ tâm tình, lòng hiếu nghiã của anh, ví dụ trong bài "Hoàng Hôn và Biển Trong Tôi":

"Kính thưa mẹ
Nhờ công ơn sanh thành, nuôi dưỡng và giáo dục của mẹ
Con bây giờ đi xa không sợ lạc
Con bây giờ cứng rắn
Con bây giờ hiên ngang dẫm lên được thất bại
Con bây giờ khiêm nhượng với thành công..."

SV cho thấy tình mẹ nuôi con khôn lớn và sự thành công ngày hôm nay là do công lao của bóng hình người hiền mẫu, anh nói tiếp như lời thơ nghẹn ngào:

"... Con nhớ lời mẹ ru
Con nhớ lời mẹ dặn
Con nhớ hình ảnh mẹ
Con đã tìm mái nhà xưa
Mà bóng mẹ nay đâu"

Câu ca dao ngày đồng ấu đã được SV dùng như sự so sánh trong nhiều bài thơ về mẹ . Nếu văn chương ví phỏng người cha qua hình ảnh non cao thì hình ảnh diệu hiền của mẹ như biển cả mênh mông. Thật vậy trong bài thơ "Biển Trong Con" SV đã làm tôi mủi lòng không ít:

"Con đốt nén nhang khấn mẹ hiền
Đôi dòng lệ xót cũng phần con
Nỗi lòng của biển bao giờ cạn
Mẹ ngủ, mẹ yêu, mẹ của con"

Tình mẫu tử đó muôn đời thiêng liêng, bất diệt trong ý nghĩ,
trong ánh mắt hay trong ngòi bút của SV:

"Con đốt nén nhang khấn mẹ hiền
Rưng rưng dòng lệ khóc mẹ yêu
Mẹ ơi xin hãy về trong mộng
Cho con ôm mẹ mãi không rời"

Trong một bài thơ khác SV viết về mẹ như bài "Ngày Riêng Cho Mẹ", mẹ anh người Phủ Lý, Hà Nam:

"Mẹ đã mất sáu năm chín tháng
Con đeo tang, đeo mãi đến bây giờ
Đêm nằm ngủ thoảng nghe kinh mẹ tụng..."

Khi ngày lễ Mẹ đến, nếu mẹ mất người ta tưởng niệm bằng hoa trắng thay cho vành khăn tang, cái biểu tượng cao quý dành cho người mẹ khuất bên kia bờ núi:

"... Mẹ yêu dấu hôm nay ngày của mẹ
Con nghẹn ngào chen lấn mua hoa
Màu hoa trắng bên con nhắc khẽ
Đời lưu vong đã mất hẳn mẹ già"

Trong bài "Giã Từ Mẹ", SV chân thành thố lộ:

"Kính thưa mẹ cầm như con đã mất
Kể từ đêm con bỏ nước ra đi
Đời buồn quá giá như con được khóc
Thềm hiên xưa đâu còn dịp để quì"

Thơ SV còn khá nhiều. Nhưng tôi muốn đi sang phần thứ nhì là các thi phẩm đã đựơc phổ nhạc trong cuốn CD "Thơm Ngát Đời Sau". CD gồm 11 bản nhạc với bìa trình bày bởi họa sĩ Mai Phương. Trong đó nhạc sĩ Mai Đức Vinh (MDV) bên Canada phổ 9 bài, nhạc sĩ Nhật Vũ một bài và nhạc sĩ Phạm Anh Dũng một bài.

Với Song Vinh chủ đề "Mẹ" quan trọng và bao la, nên ai hiểu biết về anh hình ảnh người hiền mẫu luôn luôn ở bên cạnh ngòi bút của anh. SV chọn nhạc phẩm "Mẹ" do MDV phổ từ bài thơ trùng tên của anh. Dòng nhạc chậm buồn dâng lên một hình ảnh người mẹ già nuôi các con khôn lớn, rồi các con tản lạc đi xa. Có tình nào bao la hơn tình mẫu tử ? Bài nhạc thấm thía với nhiều gia đình Việt Nam. SV đem trường hợp cá biệt của mình thành những dòng thơ tình tự ấp ủ nỗi lòng, nhưng điều đó cũng phản ảnh một hình ảnh chung cho nhiều người, nhiều gia đình...:

"Mẹ ngồi im bóng đêm vây quanh mẹ
Ngó xuống lòng hay vãi mắt muôn phương
Con mỗi đứa mỗi góc trời lặng lẽ
Tiếng thở dài chen kinh nguyện tỏa hương..."

Ánh mắt mẹ vẫn u hoài trông ngóng các con, lời kinh mẹ đọc giữa khuya cho cuộc sống con cháu mình được bình an và cho con cháu mình nên người:

"Mẹ ngồi im bóng đêm vây quanh mẹ
Lời nguyện cầu dìu dắt mẹ ngược xuôi
Ngọn nến sáng từ những dòng tâm niệm
Xin ơn trên con cháu sớm nên người"

Bài nhạc thứ hai "Đêm và Kỷ Niệm" được nhạc sĩ Nhật Vũ phổ nhạc và từ chính bài thơ này SV trích ra tên cho diã CD TNDS:

"... Em ngồi đếm những niềm vui trong đêm nay
Có sương có gió có lá rạt rào
Ngày tháng bên nhau tuy không nhiều lắm
Cũng đủ lòng thơm ngát một đời sau"

Nhạc phẩm thứ ba do MDV soạn thành nhạc khúc qua bài thơ "Tặng Em" hay "Tóc Em Bay"của SV. Lời thơ nói lên tính chất lãng mạn, rạt rào từ con tim của người thi sĩ. Phải chăng "ánh mắt em buồn" hay "sợi tóc em bay" không thôi cũng đã xao xuyến tâm hồn người thi sĩ:

"Tóc em bay có tiếng cười ta gởi
Mắt em buồn mang ngàn lối đi hoang
Hôm nay mưa đem ngày tháng hong vàng
Trăm tiếng gọi có hoang mang thú nhận
Tóc em bay mấy mùa sầu gom lại ..."

Tuổi học trò Việt Nam không xa lạ với loài hoa thể hiện những tháng ngày cắp sách đến trường, của cái khoảng thời gian đẹp nhất của tuổi học trò. Xin thưa tôi muốn nói đến loài hoa phượng. Trong bài "Phượng Hồng", bằng điệu nhạc nhịp nhàng slow rock MDV đã lột tả từng câu thơ man mác của tuổi học trò:

"Phố xưa đỏ rực phượng hồng
Rụng trên áo trắng trên lòng ngây thơ
Phượng nằm cùng tuổi mộng mơ
Cùng trang lưu niệm tuổi thơ học trò
Phượng nằm trong tiếng nhỏ to"

Tuổi học trò bâng khuâng nhìn hàng phượng đỏ rực, và đôi môi, ánh mắt trao nhau dưới gốc phượng có phải là cái thú ưu tiên của một mối tình riêng nào đó:

"Phượng nằm trong cái ưu tiên
Gói môi mắt lại để riêng cho tình
Phố xưa đỏ rực phượng hồng
Rụng trên áo trắng trên lòng ngây thơ"

"Lời Cho Em" là bản nhạc kế tiếp do MDV phổ. Lời cho em đậm đà, lời cho em nồng nàn tình ái, nơi người thi sĩ tuyết rơi lạnh buốt tâm hồn:

"...Anh nhớ em trong đêm
Trời đổ tuyết êm đềm
Hồn anh cùng hương tuyết
Bay về phương có em
Anh nhớ em đêm đêm..."

Kế đến là nhạc phẩm "Tình Ở Phương Này", cũng do MDV soạn nhạc. Lời thơ nhạc ngầm trách người yêu bỏ đi lấy chồng, rồi khi gặp nhau lại cả hai vừa vui mừng lưu luyến, vừa e dè, ngại ngùng. Bài ca đưa người nghe đến sự tột cùng của nỗi buồn thông cảm với người thi sĩ, chia sẻ nỗi thương tâm của một cuộc tình dang dở:

"... Em có phải là người yêu cũ của tôi không
Người yêu một thuở bỏ theo chồng
Nghìn xưa đã ví là con sáo
Một con sáo buồn bỏ qua sông
Em người thương nhất của tôi không ?
Gặp lại mừng vui lẫn ngại ngùng..."

Nhạc phẩm thứ 7 "Trao Trọn Niềm Thương" nhắc lại mối tình nhẹ nhàng của tuổi học trò, có hoa phượng rơi vương vấn tâm hồn. Dĩ vãng xưa đó đã đưa hai người tình cũ gặp nhau tại hải
ngoại:

"Trong tôi thơm ngát phượng hồng
Vây quanh tuổi nhớ nuôi lòng vấn vương...
Thương từ góc phố đến trường thân yêu"

Ơn em cho một mối xum vầy, ơn em trao trọn niềm thương suốt đời:

"Tha hương lạ gió lạ mưa
Chợt may hai đứa mình vừa gặp nhau
Cảm ơn em giọt mưa nhau
Cho giòng nước lỡ được vào sông xưa
Cảm ơn em cảm ơn nhiều
Ơn em trao trọn niềm thương suốt đời"

Tiếp theo là bài "Ru Ta Giấc Mộng Dài", nhạc MDV, lời thơ như hai bài trước nói về sự gặp gỡ người yêu cũ, tình cũ trong khung cảnh mới chớm nở, em là gió, ta là mưa, thương mấy cho vừa, cho tình yêu thêm sắc, thêm màu yêu đương:

"...Em trở lại sau vài năm cách biệt
Dáng em gầy đôi mắt cũng buồn hơn
Ta dụi mắt ngỡ lầm người xa lạ
Ôi em buồn như một vũng cô đơn

Ta lại đến lắng nghe em kể lể
Đời không vui nào có khác gì đâu
Em là gió, ta là mưa, có thể
Trộn vào nhau cho cuộc sống thêm màu"

Nhạc phẩm thứ 9 mang tên "Hai Lối", do MDV phổ, lời thơ ý nhạc quyện vào nhau chia chung đời hai lối mộng, Em Sàigòn đã mưa nhiều chưa em? Mây còn bay cho tóc em mềm?:

"Sàigòn đã mưa nhiều chưa em
Nơi anh ở đã vào thu rồi đó
Những chiếc lá bỏ cây về nguồn cội
Mây lững lờ treo những nhánh tóc mềm..."

Em Sàigòn đã mưa nhiều chưa em, em Sài Gòn có mưa ngập lối, mưa vươn ướt đôi chân em mềm? Anh lạc loài mùa thu hải ngoại, cả tâm hồn bơ vơ vì thiếu vắng em:

"... Sài Gòn đã mưa nhiều chưa em
Hay vẫn chỉ chợt mưa rồi chợt nắng
Những vỉa phố vẫn chưa hề im lặng
Trời đang mưa có ướt gót chân mềm"

Bài thứ 10 mang tựa đề nhạc "Mẹ Về Với Con" do nhạc sĩ Phạm Anh Dũng phổ từ thơ SV, mà tựa đề thơ là "Biển Trong Con". Nhạc chậm buồn ray rứt, luyến tiếc bóng dáng mẹ hiền đã ra đi:

"Con đốt nén nhang khấn mẹ hiền
Chiều buồn chậm tối gió quạnh hiu
Làm sao níu lại thời gian cũ
Làm sao thấy được bóng mẹ yêu
Con đốt nén nhang khấn mẹ hiền
Đôi giòng lệ xót cũng phần con
Nỗi lòng của biển bao giờ cạn ..."

Trong tâm tư nhớ về bóng mẹ, người thi sĩ thắp nén hương hát khúc "Mẹ về với con":

"... Mẹ ngủ, mẹ yêu, mẹ của con
Bầy hoa quả lên bàn thờ
Thắp ngọn nến con khấn hát với nhang:
"Mẹ yêu, mẹ ở trên trời
Mẹ ơi mẹ hỡi, mẹ về với con"

Nhạc phẩm cuối cùng là bài "Ru Em" do MDV soạn thành ca khúc từ lời thơ mà thi sĩ SV gửi gấm đến các em mình. SV là người anh quyến luyến với tình gia đình. Cái tình cảm to lớn đó được anh chia sẽ qua nỗi niềm làm con, cũng như nỗi niềm làm anh:

"Anh sẽ ru em với tiếng đàn...
Anh sẽ ru anh tiếng ru buồn
Bao năm lưu lạc càng buồn hơn
Giọng ru tiếng Việt à ơi đó
Vốn liếng anh dành đã lâu năm
Anh sẽ ru em tiếng kinh chiều
Bao năm lưu lạc vẫn nâng niu"

Từ lời kinh mẹ đọc đến lời cha dặn dò được SV gói ghém trong thơ của anh. Tiếng lòng nhắn nhủ của song thân, anh nhắc nhở các em hãy duy trì kỷ niệm gia đình:

"Lời kinh mẹ niệm thời di tản
Vốn liếng anh dành chỉ bấy nhiêu
Anh sẽ ru em tiếng bi hùng
Bao năm lưu lạc dám nào quên
Lời cha nhắn nhủ ngày vượt biển
Vốn liếng anh dành chỉ vậy thôi...
Anh sẽ ru em suốt cuộc đời
Cuộc đời xa xứ lắm nổi trôi
Và khi bừng tỉnh bên ác mộng
Sẽ có anh đây với dỗ dành"

Xuyên qua tập thơ "Về Dưới Hiên Xưa" và CD "Thơm Ngát Đời Sau", ta thấy rằng SV là người thi sĩ mang nặng tình cảm gia đình, hình ảnh người hiền mẫu bàng bạc trong thơ của SV. Ngoài ra khía cạnh tình cảm lãng mạn với Nhỏ, một kỷ niệm với cuộc tình nồng nàn của thuở học trò hay những tình cảm đến sau, thơ SV vẫn trang trọng nhắc lại những mối tình
này trong những dòng thi ca kỷ niệm của anh. Tôi thiết nghỉ trong tủ sách gia đình của chúng ta nên có thêm tác phẩm "Về Dưới Hiên Xưa" và tủ nhạc nên thêm dĩa CD "Thơm Ngát Đời Sau" để chúng ta, những người Việt còn lưu luyến đến nghệ thuật và văn hóa Việt Nam, gìn giữ những dòng văn học tiếp tục luân chảy thơm ngát đời sau vậy...

Tóm lại tôi hoàn toàn đồng ý với quý anh thi sĩ Luân Hoán và Quan Dương về tính chất lãng mạn trong thi ca Song Vinh. Tôi xin đựợc chấm dứt bài viết qua mấy câu thơ lục bát của SV mà cả hai anh đã dẫn chứng trong phần giới thiệu của thi sĩ Luân Hoán và cũng như phần đề bạt của thi sĩ Quan Dương:

"Em đi yểu điệu vô cùng
Hai bàn tay khóa cả vùng gió bay"

Việt Hải Los Angeles


- Để có thi tập "Về Dưới Hiên Xưa" "
quý độc giả có thể liên lạc với thi sĩ Song Vinh qua địa chỉ
email: songvinh@yahoo.com
- Để có CD "Thơm Ngát Đời Sau" quý độc giả có thể liên lạc
với nhạc sĩ Mai Đức Vinh qua địa chỉ email: maiducvinh@yahoo.com

Trang Chính
Văn | Thơ | Nhạc | Tác Giả