ÂM HƯỞNG TỪ ĐẢO CORSE (PHẦN 2)
Trong khi hầu hết mọi người quan-tâm đến thằng Tân, thằng Chét hai mắt trợn trừng, tay buông thõng, ngã phệt lên chân bác Còn. Không ai nghe tiếng nó khóc. Hơi thở nó rất yếu. Bác Còn ôm nó vào lòng. Vài người ở xung quanh yên lặng thoa dầu vào ngực, vào lưng nó. Thằng Chuối thương em quá, nhưng vừa bị Hai Tia cho ăn đòn, thút thít khóc, chứ không dám làm một tiếng động nào. Nó run run đưa tay vuốt tóc thằng Chét, hai hàng nước mắt tuôn trào. Cô Ba rất xúc động trước cảnh thương tâm đó. Cô nắm tay thằng Chét. Bàn tay cứng đơ, lạnh ngắt. Cô đề-nghị:
- Thôi mình ẵm cháu đi vào nhà dì Chín gần đây. Để cháu ngoài đường lâu như vầy không tốt. Bị cảm nắng mà trúng gió nữa thì nguy lắm. Chị Còn để tui ẵm nó, ghé nhà dì Chín. Chị có vẻ mệt quá rồi. Về chợ thì xa quá!
Mọi người nghĩ cũng phải. Cô Ba cố sức giữ thăng-bằng bước đi. Trong khi đó, gánh nặng của cô Ba là thân hình ốm tong, ốm teo, quặt quà, quặt quại như một xác chết của thằng Chét. Cô Ba chỉ ráng độ năm, bảy bước thì lảo đảo muốn té. Hưng, một cựu học-sinh trường tiểu-học trong làng có thân-mình lực-lưỡng, rắn-chắc, vội chạy lại:
- Cô Ba để cháu lo cho!
Rồi Hưng gọn-gàng vác thằng Chét lên vai, bước nhanh về phía nhà bà Chín. Cô Ba, Bác Còn, cùng những người lớn tuổi khác nối gót theo Hưng. Thằng Chuối cũng lệt-bệt chạy theo, hai tay ôm hai gò má sưng tím. Hai mắt nó đỏ hoe, giọt nước mắt còn đọng ướt mi. Thỉnh-thoảng nó quay lại nhìn thằng Chét với vẻ xót thương.
Phía trước nhà bà Chín, hai hàng bông giấy được cắt tỉa ngay ngắn. Màu đỏ của bông khoe sắc trên nền xanh lục của lá. Một con chim nhỏ trốn nắng dưới lùm cây, nghe tiếng chân người, hốt-hoảng đập cánh bay đi, rồi đậu trên nhánh khẳng-khiu của một cây đu-đủ ở gần đó. Trước hàng ba nhà bà Chín, hai cây kiểng được tỉa hình hai con hạc mà bông có dạng những con cò trắng, đang nở rộ tuyệt đẹp. Bà Chín Trác, tuổi đã ngoài bảy mươi, nhưng đi đứng vẫn còn khỏe mạnh. Bà Chín già nên được ở nhà, miễn đi đón đoàn xe quan quận. Bốn mươi năm nay, bà nổi tiếng làm các loại bánh phồng thơm ngon hảo hạng. Đặc-biệt là loại bánh phồng mè và bánh phồng khoai mì với hương-vị rất thơm ngon, đậm-đà. Vì vậy có người gọi bà là "Bà Chín Bánh Phồng". Bà tự hào về nghề làm bánh phồng của mình nhưng không quan-tâm về danh-xưng. Ai gọi bà tên gì cũng được. Bà không phiền chút nào về khía cạnh tế-nhị đó. Nhưng sau khi bà đã quá sáu mươi tuổi, vì lý-do "kính lão đắc thọ", người ta chỉ gọi bà là "Bà Chín" chớ không dám gọi là "Bà Chín Bánh Phồng" để tỏ vẻ kính trọng. Nghe có tiếng người xôn xao phía trước, bà lom khom đến cửa sổ nhìn ra ngoài. Cô Ba lên tiếng trước vì bà Chín là chỗ họ-hàng, thân-thích:
- Dì Chín ơi, mở cửa cho cháu vô với. Có một cháu bị cảm nặng quá. Không tiện chở cháu đi về nhà chị Còn được vì xa quá. Dì giúp cho tụi cháu vô nhà lẹ đi!
- Ờ ... ờ ... Nhựt đón đoàn xe mới vừa về trước đây sáu, bảy phút gì đó. Nhựt ơi! Ra mở cửa, đón bà con vô nhà Nhựt.
Bác Hai Nhựt là con trai độc nhất của bà Chín, vừa góa vợ, lại không có con. Bác quá thương người vợ mất sớm nên chưa chịu tái giá để lo việc thừa tự. Mọi việc sớm hôm, săn sóc nhà cửa cho mẹ đều do một tay bác Nhựt lo hết. Nghe tiếng huyên náo bên ngoài và nghe mẹ gọi, bác hai Nhựt vội đi nhanh ra mở cửa, giúp Hưng đỡ thằng Chét lên một cái giường làm bằng gỗ quý, dầy độ bốn phân tây. Thằng nhỏ nằm im lìm, hơi thở yếu ớt, nặng nhọc. Bác Còn lấy khăn lông lau mồ hôi trên mặt nó. Thằng Chuối leo lên giường ngồi, nắm lấy tay thằng Chét. Nó chứng-kiến cảnh-tượng trước mắt với một nỗi lo âu, bàng-hoàng. Thôi rồi! Thằng Chét tiêu rồi! Nghĩ đến đó, nó òa lên khóc, quên bẵng đi cái mặt sưng húp của nó. Bấy giờ nước mắt chảy xuống miệng thằng Chuối và nó cảm thấy đăng đắng. Đưa tay quệt ngang mặt lau nước mắt, thằng Chuối nghe đau nhói, càng khóc rống lên thảm thiết. Cô Ba vỗ nhè nhẹ vào vai nó:
- Chuối, thôi đừng khóc nữa. Chuối bước xuống để bà con, cô bác lo cho Chét. Chuối qua cái giường bên kia để cô lấy khăn nhúng nước ấm pha muối đắp lên mặt cho bớt sưng. Nếu bây giờ không chịu lo, vài ngày nữa, Chuối sẽ bị đau lắm.
Thằng Chuối ngoan ngoãn nghe lời cô Ba, đi qua một cái giường nhỏ gần đó. Cô Ba ra dấu cho nó nằm trên giường:
- Chuối nằm đây, giỏi nhen. Chờ một chút xíu thôi, cô sẽ trở lại lo cho cháu.
- Thằng Chét có sao không cô? Cô nhớ trở lại lẹ nhen. Chuối sợ lắm!
Cô Ba trấn-an:
- Cô trở lại ngay. Chét không có sao đâu. Chuối nằm ở đây chờ, giỏi nhen.
Bà Chín cũng xen vào:
- Giỏi nhen Chuối. Chừng hai cháu về nhà, bà sẽ cho hai cháu bánh phồng. Cháu chờ không lâu đâu. Ờ, mấy cái ống giác hơi và đèn cồn đã chuẩn-bị xong cho Chét rồi kìa!
Trong khi đó, bác Hai Nhựt lỉnh cà, lỉnh kỉnh bưng một khay đựng ống giác và đèn cồn từ sau nhà lên. Bác Nhựt hướng về phía cô Ba:
- Chị Ba, nhân tiện xuống nhà bếp nấu nước sôi để pha muối, chị hâm cháo gạo nhum và pha trà để hai đứa nhỏ ăn uống, có được chút hơi ấm trong người.
Thằng Chuối nằm yên trên giường, nghe nói hai anh em nó sẽ được ăn cháo gạo nhum thì mừng lắm. Nó tạm lắng quên cơn đau trên thân xác, nỗi khủng hoảng đè nặng tinh thần mà hằng giờ trước đây, trên bãi cát nóng, anh em nó mới vừa bị hành hạ, bị đánh đập trong khi sự đói khát dầy vò kinh khủng. Cháo gạo nhum ngon lắm. Năm năm trước đây nó được ăn một lần với tép rang. Nó nhớ màu nâu đỏ lợt của cháo gạo nhum pha lẫn nước cốt dừa vừa béo, vừa thơm ngon. Bất giác, nó nuốt nước bọt vì thèm thuồng và nghe cơn đói đang nổi loạn trong dạ dầy nó. Nhưng nó tự nhủ phải ráng chịu đựng, nghe lời các cô bác ở đây, trước sau gì rồi thằng Chét và nó cũng được thương và được cho ăn đỡ đói. Thằng Chuối tưởng tượng đến lúc theo bác Còn từ giã về nhà, anh em nó sẽ được bà Chín cho bánh phồng. Nó biết cách nướng trên than hồng ở nhà bếp sao cho hai mặt cuả bánh phồng được căng phồng và ngon dòn đều. Nó sẽ chia cho Chét phần nhiều hơn. Thằng Chuối lại tưởng tượng sau khi thằng Chét hết bịnh, nó sẽ dẫn thằng Chét ra ruộng sau nhà bác Còn, chỉ thằng Chét cách bắt cá lia thia đủ màu sặc sỡ chơi.
Bấy giờ, bên giường thằng Chét nằm, bác Hai Còn đã ngưng cạo gió bằng dầu nóng Nhị Thiên Ðường ở lưng, ở cổ, và ở ngực cho thằng Chét. Ðến phiên bác Nhựt giác hơi cho nó. Bác Nhựt đánh lửa, thắp đèn cồn lên. Xong bác cầm một đầu của cái que, nhúng đầu còn lại có quấn vải vào rượu, rồi đưa nhanh vào vào ngọn lửa của đèn cồn. Ðầu que có vải đã bắt lửa, cho ra màu xanh lẫn màu vàng nhạt; bác Nhựt quay một vòng trong một ống giác và úp ống giác thật nhanh lên một nơi trên lưng thằng Chét. Lần đầu tiên bác Nhựt thất bại vì thằng Chét ốm quá, xương sườn nhô ra, nên ống giác hơi không giữ được trên lưng nó dễ dàng. Nhưng rồi với sự khéo léo, kiên nhẫn, bác Nhựt cũng thành công các lần sau đó. Những chỗ trên người thằng Chét sau khi được giác hơi xong, tuy không mang màu bầm tím, nhưng vẫn có hình tròn màu đỏ đậm rất rõ ràng. Thằng Chét hơi trở mình, cất tiếng rên khe khẽ. Bác Nhựt rất vui mừng:
- Tốt quá! Chét tỉnh rồi. Còn tiếp tục phía trước ngực nữa là xong.
Thằng Chuối đang nhắm mắt, nghĩ ngợi huyên thuyên về chuyện hai anh em nó, bỗng nghe tiếng bác Nhựt nói, nó mở mắt ra, bật ngồi dậy, hướng về phía bác Nhựt:
- Bác ơi! Chét tỉnh rồi hả bác? Phải không bác?
- Chét đỡ rồi. Chuối nằm yên bên đó chờ cô Ba, để bác lo cho Chét.
Thằng Chét được bác Còn phụ giúp, nằm ngửa lên để bác Nhựt giác hơi cho xong phần ngực. Công việc bác Nhựt vừa xong thì cô Ba đã hâm và mang hai tô cháo nóng từ nhà bếp lên. Thằng Chuối cố gắng nằm im, không vọng động mặc dầu mũi nó đã tiếp nhận được mùi thơm quyến rũ của cháo gạo nhum và nước cốt dừa. Thèm quá, nó nuốt nước miếng ực một cái, nhưng vẫn nằm im. Cô Ba đưa một tô cháo cho bác Còn để đút cho thằng Chét ăn. Còn tô còn lại cô Ba để trên một cái bàn nhỏ gần đó là phần của thằng Chuối:
- Chuối qua bên này ngồi ăn một chút cháo.
- Dạ.
Thằng Chuối nhổm dậy, nhìn về phía thằng Chét trước hết. Bác Còn đang múc từng muỗng cháo đưa vào miệng thằng Chét. Hai con mắt thằng Chét đã mở ra, nhìn nhớn nhác xung quanh. Vì bị đói, Thằng Chét chồm đầu về phía trước ăn ngon lành. Sinh khí đã phục hồi trên khuôn mặt thằng Chét thấy rõ. Thằng Chuối thấy em mình có vẻ bình thường trở lại, mừng rỡ chạy qua nắm lấy tay của thằng Chét. Hai anh em nó nhìn nhau, rưng rưng trong sự im lặng. Cô Ba lên tiếng:
- Chuối! Ăn cháo đi Chuối. Cháo nguội ăn không ngon.
- Dạ.
Chuối bắt đầu thưởng thức hương vị cháo gạo nhum mà nó thích. Pha lẫn với nước cốt dừa, màu cháo gạo nhum trở thành màu hồng nhạt, và mùi thơm của cháo gạo nhum và nước cốt dừa bốc lên thoang thoảng. Ngon ơi là ngon, đậm đà ơi là đậm đà. Không có tép rang hay thịt heo kho mặn ăn đệm, chỉ có gạo nhum, nước cốt dừa, và chút muối vậy mà bác Hai Nhựt đã chế biến thành một món cháo ngon tuyệt. Chuối ăn rất là khoan khoái. Ăn cạn tô cháo rồi, nó còn lấy làm tiếc, vét quanh vành tô nghe rang rảng. Cô Ba đem hai tách trà nhỏ đến:
- Bây giờ Chuối và Chét uống nước. Sau đó, Chuối trở về chỗ cũ để cô Ba lo cho cái mặt của cháu.
- Dạ.
Thằng Chuối ngoan ngoãn uống nước xong, nằm dài trên giường, mặt ngửa lên. Nó nhắm mắt lại. Cô Ba lấy khăn tẩm nước muối đặt lên mặt nó. Nó cảm thấy rát và xốn xang ở mặt, nhưng ráng chịu đựng, không chút rên than. Một cảm giác hài hòa, hạnh phúc của trẻ thơ dưới bàn tay chăm sóc của cô Ba bỗng len nhẹ nhàng vào tâm hồn nó. Cái giây phút thần tiên vừa được thương mến che chở ở nhà bà Chín này đây thực ra nó cũng đã được hưởng một thời trong vòng tay người mẹ hiền lành và can đảm. Nó nhớ mẹ đã khuất núi và tha hồ khóc âm thầm dưới cái khăn tẩm nước muối mà không ai hay biết.
Trời đã về chiều. Sức nóng của mặt đường bớt oi bức. Mặt trời từ màu trắng rực đã đổi dần dần sang màu cam hơi dịu hơn và chìm lặn một phần sau vầng cát bụi đang bay lượn và che khuất mấy cây dừa xa xa. Bóng mát của mái nhà và của mấy cây bông giấy đã trải quá dài ở sân trước nhà bà Chín. Thấy mọi chuyện đã tạm yên, mọi người trừ bác Còn và cô Ba phải ở lại chờ hai anh em thằng Chuối, đều từ tạ ra về để lo việc bếp núc, nhà cửa trước khi trời sẫm tối. Bỗng có tiếng gõ cửa và giọng nói của thầy giáo Vân ở bên ngoài:
- Anh Nhựt ơi! Tui là Vân đây. Tui đến thăm cô Chín, mua một ít bánh phồng. Sẵn dịp tui xem hai cháu Chuối và Chét đỡ chưa?
Bác Nhựt vội ra mở cửa. Bác nói:
- Chuối và Chét có vẻ bình thường rồi. Mời Thầy vào.
- Chào cô Chín! Cô có khỏe không?
- Tui khoẻ. Cám ơn Thầy!
Thầy Vân từ từ tiến lại về phía hai đứa nhỏ:
- Hai cháu đỡ chưa? Chét khỏe mạnh để qua hè này còn đi học nữa chớ!
Bác Còn cám ơn:
- Hai đứa nó bớt nhiều rồi. Tui và cô Ba chờ năm, ba phút nữa rồi cũng sẽ kiếu ra về.
Thằng Chuối nói:
- Cô Ba ơi! Xin cô lấy khăn đắp ra để Chuối chào Thầy.
Thầy Vân xua tay:
- Thôi Chuối! Nằm chút xíu nữa là xong. Thầy thấy Chuối và Chét bây giờ được như vầy là Thầy mừng lắm rồi. Thầy biết Chuối lễ phép, thương Chuối lắm.
Bác Hai Nhựt nói:
- Thầy Vân! Mời Thầy ra sau nhà. Thuốc lá tui trồng ngoài sân được cắt, xắt ra, rồi phơi khô nhiều lắm. Mấy tập giấy vấn thuốc còn nằm đầy trong tủ. Mình vấn thuốc, làm vài điếu chơi. Tui sẽ đem trà ra cho má tui, chị Còn, và chị Ba vì họ ở trên này với hai đưa nhỏ.
Thầy Vân vui vẻ theo bác Nhựt. Bác Nhựt đem một bọc thuốc lá và một tập giấy vấn thuốc ra để trên bàn, rồi đem bình trà và ba cái ly đi ra phía nhà trên. Khi bác Nhựt trở lại, hai người bắt đầu vấn thuốc lá loại cây nhà lá vườn, châm lửa, rồi bắt đầu hút.
Thầy Vân kéo một hơi dài rồi khoái trá nhả ra mấy cái vòng khói tròn. Bác Nhựt trước khi thầy Vân đến đã hút thuốc rồi, nhưng cũng hút thêm một điếu nữa cho có bạn với thầy Vân. Sau khi hút thuốc xong, bác Nhựt đem trà ra mời khách. Thầy Vân là một thầy giáo tận tâm được mọi người trong làng kính nể về kiến thức và tư cách. Bác Nhựt rất phục thầy Vân, thường nhờ thầy Vân giải thích cho những điều bác không biết.
Bác Nhựt thắc mắc:
- Chỉ là đám tang thôi mà làng xã bắt dân chúng đi đón thật là khổ. Nóng bức và mệt mỏi quá. Tại sao cha của quan chủ quận mình, trước khi chết ở nhà thương bên Pháp, lại di chúc muốn được chôn cất tại quận Bình Ðại mình?
- Quan chủ quận Le Roi hiện tại thật ra là Charles Le Roi. Le Roi là họ, Charles mới là tên. Cha của quan chủ quận là Léon Le Roi. Lão Léon Le Roi muốn được an táng tại quận Bình Ðại, Việt Nam là vì khi còn sống, bắt đầu tại mảnh đất này, cuộc đời lão ta đã có một ngõ rẽ cho những ngày hạnh phúc. Và từ đó, lão đã sống vui vẻ, sống thực sự là người theo đúng nghĩa nhân bản của nó.
---------------------- CÒN TIẾP PHẦN 3 ---------------------
Nơi ngõ xưa, tâm thức gợn mây.
Một vùng u tối thoáng sương phai.
Nghe tiếng thời gian chìm hư ảo,
Nghe sóng biển khơi gọi lưu đày.
