Hoàng-Ân
BÀ TRIỆU CHỐNG ĐÔNG-NGÔ
Cuộc Cách-Mạng Giải-Phóng Dân-Tộc Thứ Hai Của Dân Giao-Chỉ*
Năm Mậu-Thìn (248 Âm-Lịch) Đông-Ngô năm thứ 11, Lục-Dận của Đông-Ngô làm thứ-sử Giao-Châu. Bọn giặc xâm-lược tàn-ác vô-nhân thống-trị người dân Giao-Chỉ với bàn tay và khối óc của loài quỷ dư¬. Tại quận Cửu-Chân, nư¬ kiệt Triệu Thị Trinh, phất cờ nương-tử, thu-phục nhân-tài, khởi-nghia¬ chống Đông-Ngô, theo gót Hai Bà Trưng hai thế kỷ trước.
Bà Triệu Thi Trinh sinh-trưởng tại huyện Nông-Cống (tỉnh Thanh-Hóa): Mới 20 đa¬ khởi cuộc Cách-Mạng Năm Mậu-Thìn. Cha mẹ mất sớm, Bà Triệu được nuôi dương¬ do anh trai là Triệu Quốc Đạt. Bà tính khí quật-cường, đường đường chính chính, yêu nước thương nòi với tinh-thần của một nư¬ đại-nguyên-soái. Bà tìm cách thuyết-phục anh trai Trần Quốc Đạt cùng phất cờ khởi-nghia¬, nhưng TQD bị lung¬ loạn tinh-thần vì phu-nhân của ông khuyên-giải nên giư¬ chức quan với Lục-Dận để no thân phì da; Bà Triệu thuyết-phục anh trai không được lại còn suýt bị ám-toán bởi người chị dâu ham danh lợi hao¬, liền giết chết người chị dâu. Bà cho rằng, "nư¬ nhi (mà) thường tình, (thì) anh-hùng (se¬) khí đoản."
Cuối cùng ông Triệu Quốc Đạt hiểu ra công-lý trong hành-động chọn-lựa dấn-thân theo đường binh-bị của em gái Triệu Thị Trinh; ông theo Bà Triệu thu tướng tài, binh giỏi, nhiệt-thành yêu nước, vào vùng hoang-da¬ luyện-tập chì-trí đợi ngày thu-phục lại giang-san. Trần Quốc Đạt đa¬ nghe em gái thuyết-phục với câu nói bất-hủ của nư¬ đại-nguyên-soái Triệu Thị Trinh, vân¬ hay¬ còn rung chuyển lịch-sử với khí-phách của một nư¬ kiệt của Dân Quốc Việt-Nam:
"Tôi muốn cươi¬ cơn gió mạnh, đạp luồng sóng dư¬, chém kình-ngư ở biển Đông, quét sạch bờ coi¬ khỏi lu¬ giặc xâm-lăng để cứu dân ta khỏi mơi đầm lún, chứ không thèm bắt-chước người đời cúi đầu cong lưng làm tỳ-thiếp cho người ta."
"Triệu Quốc-Đạt cùng Bà Triệu Thị Trinh khởi-binh đánh quận Cửu-Chân. Trong chiến-trận, bà tỏ ra can-đảm phi-thường nên được tôn lên làm Chủ Tướng. Bà Triệu mặc áo giáp vàng, cươi¬ voi xông ra trước quân-địch như đi vào chô¬ không người. Danh tiếng Nhụy-Kiều Tướng-Quân một thời đa¬ vang-lừng coi¬ Giao-Châu, và từng làm khiếp-đảm quân Ngô trong sáu tháng. Sau cuộc chiến-đấu vì quân ít, thế cô nên bất-lợi dần. Bà Triệu lui binh đến xa¬ Bồ-Điền rồi tự-tử. Để tuyên-dương người Nư¬ Đại-Tướng đa¬ hy-sinh cho nền Tự-Do của Dân-Quốc, Vua Nam-Đế nhà Tiền Lý sau này cho dựng đền thờ và phong là Bật Chính Anh-Liệt Hùng-Tài Trinh-Nhất Phu-Nhân."**
----------------------------------------------
*Phạm-Văn-Sơn: VIỆT-SỬ TOÀN-THƯ
**(Ibid. trang 128)