Hoàng-Ân

ĐỊA-THẾ BA MIỀN VIỆT-NAM: SÔNG-NGÒI: BẮC-VIỆT


SÔNG-NGÒI VIỆT-NAM: Việt-Nam gồm có 11.500 km đường sông: Sông chính của Bắc-Việt có sông Hồng-Hà và Thái-Bình; Ở Trung-Việt chỉ có nhưng¬ sông ngắn; Nam-Việt nhiều sông nhất, có sông chính là Cửu-Long và Đồng-Nai cùng nhiều sông nhỏ khác.  Hệ-thống sông-ngòi đóng vai trò rất quan-trọng trong vấn-đề kinh-tế của Việt-Nam: hệ-thống phân-phối nước vào đồng-điền và giao-thông.

Bắc-Việt:  Bắc-Việt có 3.300 km đường sông. Hai sông chính là Hồng-Hà và Thái-Bình.  Sông Hồng-Hà còn có tên là sông Cái và sông Nhị-Hà: dài 1.200 km từ Lào-Cai đến Vịnh Bắc-Việt (510 km). Sông Hồng-Hà bắt nguồn từ Vân-Nam với 2.000 m chảy theo hướng Tây Bắc/Đông Nam: tại Yên-Bái thì luồng nước xiết do nhưng¬ suối và thác từ núi cao đổ xuống. Sông Hồng-Hà chạy dài 510 km, chạy qua Lào-Cai, Yên-Bái, Phú-Thọ, Sơn-Tây, Vinh¬ Yên, Phúc-Yên, Bắc-Ninh, Hà-Nội, Hưng-Yên, Nam-Định và Thái-Bình.

      Lô-Giang và Đà-Giang là hai sông nhánh.  Lô-Giang lớn hơn, bắt nguồn từ Trung-Hoa chảy vào địa-phận Việt-Nam tại Thanh-Thủy (chính là giòng sông nhà cách-mệnh-gia Nhất Linh đa¬ dùng tên để làm tựa cho bộ truyện \"Giòng Sông Thanh-Thủy\").  Hai nhánh sông quan-trọng của Lô-Giang là sông Gầm đổ vào Tuyên-Quang, và sông Chảy đổ vào Đoan-Hùng, tỉnh Phú-Thọ.  Sông Đà-Giang phát-nguyên tại Vân-Nam.  Sông nhập vào Việt-Nam qua Lai-Châu, Chợ-Bờ rồi xoay chiều chảy ngược lên Hòa-Bình và về với sông Hồng ở Việt-Trì (vâng, bánh cuốn Việt-Trì ) của Phú-Thọ để gặp sông Lô-Giang.

      Sông Đáy đổ vào Hồng-Hà ở Việt-Trì là đỉnh của tam-giác miền trung-châu Bắc-Việt. Tại địa-điểm quan-trọng này của Bắc-Việt, sông Hồng-Hà mở rộng gấp đôi từ 500 đến 1.000 thước, rồi chảy ra biển do bốn cửa chính: cửa Trà-Lý, cửa Ba-La, cửa Lác và cửa Đài.      

Sông Thái-Bình tạo nên bởi sông Cầu, sông Thương, sông Lục-Nam, sông Đuống và sông Luộc gặp nhau tại Kiếp-Bạc: tại đây chia thành sông Bạch-Đằng, sông Hòn, sông Kinh-Môn; chảy ra biển tại các cửa Nam-Triệu, cửa Cấm, cửa Vạn-Ức, và cửa Thái-Bình.      Sông Thái-Bình bắt đầu từ Lục-Đầu-Giang tại Kiếp-Bạc: tại đây có sông Bạch-Đằng là địa-điểm lịch-sứ của quốc-sử Việt-Nam: là nơi Việt-Nam đa¬ hai lần chiến-thắng quân xâm-lăng Trung-Hoa: Ngô-Quyền đánh thắng thái-tử Hoằng-Thao của quân Nam-Hán; Hưng-Đạo-Vương Trần Quốc Tuấn đánh thắng thái-tử Thoát-Hoan của nhà Nguyên.