Hoàng-Ân
Phản-Ảnh Chính-Trị Trong Thần-Thoại Của Người Việt Cổ-Sơ
Khi đặt con người trước thiên-nhiên, ta có thể hình-dung một bầu vu¬ trụ và cái khái-niệm về một bầu vu¬ trụ ấy, mà từ đó con người tạo-lập nên nhưng¬ vu¬ trụ quan riêng-biệt, bởi môi¬ con người, rồi chủng-tộc có một tâm-tư riêng, tạo nên bởi địa-lý cùng môi-trường văn-hóa khác-biệt. Ở đây, chúng mình muốn tìm-hiểu tâm-tư người bình-dân Việt-Nam trước guồng máy vu¬-trụ tạo nên nhưng¬ biến-chuyển thiên-nhiên từ thời hoang-sơ của thuở hồng-hoang; và cái nhìn chính-trị đến từ quan-niệm của thế-giới huyền-thoại của người Việt cổ-sơ.
Tâm-tư con người là một cái gạch nối giưa¬ vu¬ trụ và thế-giới nội-tâm, mà trí óc con người luôn muốn phân-tích, nhận-xét, và phát-minh để trường-tồn trong nhưng¬ biến-động thuộc thiên-nhiên của guồng máy vu¬ trụ. Nhưng khối óc con người, dù có tinh-vi đến đâu cung¬ chỉ là một sản-phẩm của vu¬ trụ. Nhưng¬ phản-ảnh của ngoại-giới từ tư-tưởng-giới chỉ như bóng trên mặt nước, là nhưng¬ hình bóng khiếm-khuyết, rời-re¬, và chủ-quan: từ đó trí-tuệ con người thời hồng-hoang đa¬ suy-tư, phán-xét, rồi từ đó cố-gắng đi tìm cái toàn-diện rốt-ráo.
Sự tìm-tòi và sự xác-định chô¬ đứng của từng tư-tưởng-quan tạo nên sự khác-biệt của vu¬ trụ quan của môi¬ con người, rồi chủng-tộc. Chỉ vì trí-tuệ con người nằm trong vu¬ trụ nên tuy chỉ có một vu¬ trụ khách-quan nhưng lại có nhưng¬ tư-tưởng-quan khác biệt và mâu-thuân¬ với nhau. Do thế, ta có thể kết-luận rằng bầu vu¬ trụ trong thế-giới tư-tưởng-quan chỉ là nhưng¬ vu¬-trụ siêu-thực: cho dù trí-tuệ con người có là một hiện-tượng siêu-đẳng không sao hiểu rốt-ráo guồng máy của vu¬ trụ là một Đại-Thể. Thường thì khi nói đến vấn-đề siêu-linh nơi trường ốc, người ta chỉ đề-cập đến học-thuyết của nhưng¬ triết-gia, người bình-dân cung¬ có nhưng¬ suy-tư khi cảm-giới của họ tiếp-xúc với nhưng¬ hiện-tượng linh-hiển của thiên-nhiên tức bầu vu¬ trụ bên ngoài.
Khối óc của con người cung¬ chỉ là một hiện-tượng của thiên-nhiên nên giưa¬ nó và vu¬ trụ có sự tương-quan vô-cùng mật-thiết. Biến-động của vu¬ trụ là hiện-tượng khách-quan; biến-động của suy-tư con người là chủ-quan. Chủ-quan và khách-quan là hai hiện-tượng: Môi¬ hiện-tượng có một đặc-tính song-hành và tương-ứng/tương-phản. Suy-tư chí là thực-thể của tư-tưởng-giới, chịu ảnh-hưởng của hiện-tượng khách-quan. Niềm suy-tư của người bình-dân trước nhưng¬ hiện-tượng khách-quan bên ngoài ấy kết thành lịch-sử của một dân-tộc trong lanh¬ vực văn-hóa. Lịch-sử thần-thoại bắt đầu từ sự mong muốn muốn tìm-hiểu nhưng¬ hiện-tượng chung quanh mình và cắt-nghia¬ nguồn-gốc của chúng: trước hết để làm giảm đi sự sợ-hai¬, hoang-mang; sau để tìm-tòi và phát-minh nhưng¬ cơ-cấu cùng vật-chất để tự-vệ và nắm phần chủ-động cho con người trước nhưng¬ năng-lực có thể phá-hủy con người trong thiên-nhiên.