Hoàng-Ân
Sự Bình-Thường Trong Một Thế-Gian Tương-Đối
Khi được diễm-phúc làm một người con được hưởng trọn-vẹn lòng yêu quý, săn-sóc tận-tình từ cha mẹ và gia-đình, đứa bé lớn lên trong một cõi phúc-phận đầy thần-thoại về tình thương của phụ mẫu cùng gia-tộc. Nhưng khi lớn lên, những mẫu người mà mình đã từng thần-thánh-hóa khi ấu-thơ chỉ là những con người vô cùng bình-thường. Đầu tiên khi khám-phá ra điều này, có khi có người vội-vàng trở thành bất-mãn và phiền-muộn vì sự xuống ngôi của họ. Vì khi mình vẫn còn ôm mang những câu chuyện thần-thoại xưa cũ, mình vẫn còn giữ chặt lấy những khuôn-mẫu tuyệt-đối thiếu thực-tiễn, và so-sánh với khuôn-mẫu ấy thì mình lầm-lẫn sự bình-thường ra tầm-thường.
Khi còn bé, tôi đã si-mê Mẹ của tôi: Tôi thường ví Mẹ như một bông hoa Ngọc-Lan trắng muốt và thơm ngát. Khi Bố tôi qua đời, có những người đàn ông theo đuổi Mẹ của tôi. Lúc ấy tôi mới mười hai tuổi, và ngây-ngô, tôi muốn giữ Mẹ cho Bố tôi. Bây giờ, tôi là một người đàn bà ly-dị ở tuổi 45: tôi hiểu đời hơn xưa, và tôi nghĩ đến Mẹ tôi với tâm-trạng của một người đàn bà đối với Mẹ là một người đàn bà. Năm Bố tôi qua đời, Mẹ tôi hơn tôi ngày nay có ba tuổi. Từ đó cho đến hiện-tại ở tuổi tám mươi mốt, Người đã không bước thêm bước nữa. Đôi khi tôi cảm thấy hối-hận khi nghĩ lại những lần tôi và hai em tôi đẩy đi những người đàn ông theo đuổi Mẹ, vì chưa hiểu ra những nhu-cầu bình-thường của Mẹ như một góa-phụ còn trẻ.
Thêm vào đó, từ ngày tôi ly-dị xong, tôi đã biết sự căng-thẳng do vật-chất eo-hẹp gây ra. Những khi ngồi tính sổ chi-thu hàng tuần và hàng tháng, tôi nghĩ ngay đến công-ơn Mẹ tôi đã khó nhọc nuôi-nấng ba chị em tôi trong đơn-lẻ. Có những đêm trước khi chìm vào giấc ngủ hay những buổi sáng cuối tháng thức dậy với sự lo-âu vì tiền đã cạn, không đủ ngay cho việc ăn uống, tôi cảm thương Mẹ của tôi vô cùng!
Tôi đã có lúc bực mình Mẹ của tôi khi nghe lại lời kể và than-trách của họ-hàng về những việc làm của Mẹ tôi, nhất là trong vấn-đề tiền bạc, mà họ cho là phi-lý và thiếu thực-tiễn. Lúc đó tôi vẫn còn ôm-đồm cưu-mang trong tôi những khuôn-mẫu lý-tưởng tuyệt-đối quá khích cho cái thế-giới của thần-thoại mà tôi gán-ép, đặt-để cho riêng Mẹ tôi cùng những vị tiền-bối khác, và tất-nhiên cho cả chính tôi. Và như tôi từng thất-vọng với chính mình, tôi đã thất-vọng về Mẹ tôi vì tôi quá thất-vọng về những bậc trưởng-thượng khác. Giờ thì tôi hiểu sâu-sắc hơn về những giới-hạn khả-dĩ của tôi, của Mẹ tôi, của người thân, và của con người nói chung. Tôi đã thôi thần-thoại-hóa con người và cuộc đời. Tôi thấm-thía cái triết-lý về thế-giới chuyện thần-thoại Hy-Lạp: thay vì buộc nhân-loại vào khuôn-mẫu của sự hoàn-toàn quá tuyệt-đối, thần-thoại Hy-Lạp gán cho các vị thần bất-tử mà họ thờ-phượng tuyền là những hỉ, nộ, ái, ố, tham-sân-si, hệt như những con người.
Bây giờ thì tôi không còn thất-vọng vì tôi không sao đạt được sự hoàn-toàn của khuôn-mẫu lý-tưởng tuyệt-đối nữa. Và thay vào thế-giới hão-huyền của thần-thoại tôi từng đắp xây trong trí tưởng non-nớt của một đứa bé, tôi sống mãn-nguyện hơn trong sự biết ơn rất sâu-sắc về Mẹ tôi: người đã phấn-đấu rất đơn-lẻ với những nhu-cầu rất người để nuôi-dưỡng ba chị em chúng tôi. Và tôi hạnh-phúc với sự thông-hiểu ấy về Mẹ tôi. Và tôi cũng sống hạnh-phúc hơn với chính mình vì khi tôi yêu kính Mẹ như một người đàn bà bình-thường, tôi cũng cho phép tôi làm một con người bình-thường. Và trong sự hiểu-biết về những giới-hạn của con người trong cõi giới rất tương-đối: như không có ai hoàn-toàn một cách tuyệt-đối, những suy-tưởng và triết-lý sống đưa đến hành-động của những người như tôi cũng không có gì là tầm-thường cả.
Trong cõi con người chỉ có sự bình-thường mà thôi!
(Ghi lại bài viết viết từ năm 2006: Đón mừng Ngày Phụ-Nữ Quốc-Tế 2013)